A396.2

 Continuation:

According to Nasreddin Tusi:

- there is no simple object on the ground;

- there is a closeness between the complex substances that form the basis of nature;

- in each of the four elements, matter and form took up abode;

- these substances are present in each element and form a unity.

The philosopher states that if this unity is abolished, the object will be destroyed, and a new object will be established in its place.

Source used:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A396.1

 Ardı:

Nəsrəddin Tusiyə görə:

- yer üzərində heç bir sadə cisim yoxdur;

- təbiətin əsasını təşkil edən mürəkkəb maddələr arasında yaxınlıq vardır;

- dörd ünsürün hər birinin tərkibində materiya və forma özünə məskən salmışdır;

- bu substansiyalar hər bir ünsürün tərkibində mövcuddur və vəhdət təşkil edir.

Filosof qeyd edir ki, bu vəhdət aradan qalxarsa cisim məhv olar, əvəzində isə yeni cisim bərqərar olacaqdır.

İstifadə olunmuş mənbə:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A395.2

Continuation:

It is noted that Nasreddin Tusi was known as a Shiite peripatetic for his philosophical views. The philosopher considered the possible existence to be the real world.

According to philosophical historians who studied Tusi, there are four simple elements:

• fire;

• water;

• air;

• and land

caused the formation of complex objects.

Thus, complex beings such as minerals, plants, animals, etc. are derived from these four factors, which are based on the Eastern worldview. 

Source used:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A395.1

 Ardı:

Qeyd olunur ki, Nəsrəddin Tusi fəlsəfi baxışlarına görə şiə peripatetiki kimi tanınmışdır. Filosof mümkün varlığı gerçək aləm hesab etmişdir. 

Tusini tədqiq edən fəlsəfə tarixçilərinə görə, dörd sadə ünsür:

• od;

• su;

• hava;

• və torpaq 

mürəkkəb cisimlərin yaranmasını şərtləndirmişdir. 

Belə ki, əsası Şərq dünyagörüşündən qaynaqlanan bu dörd amildən minerallar, bitkilər, heyvanlar və s. kimi mürəkkəb varlıqlar meydana gəlmişdir. 

İstifadə olunmuş mənbə:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A394.2

 Continuation:

N.Tusi had long discussions on this topic. Finally, by providing indirect evidence, he agreed with Farabi's thesis that "only unit can emerge from the real unit."

According to N.Tusi, who presented the explanation of possible existence:

o matter;

o forma;

o cisim;

o mind;

o and the soul

are the substances of a possible being.

Source used:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A394.1

 Ardı:

N.Tusi sözügedən mövzu barədə uzun müzakirələr aparmışdır. Nəhayət, dolayı sübutlar göstərməklə Fərabinin «həqiqi vahiddən yalnız vahid çıxar» tezisi ilə razılaşmışdır. 

Mümkün varlığın izahını təqdim edən N.Tusiyə görə:

o materiya;

o forma;

o cisim;

o əql;

o və nəfs

mümkün varlığın substansiyalarıdır.

İstifadə olunmuş mənbə:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A393.2

 Continuation:

The peripateticists, who disagreed on the first possible beings arising from an essential being, came to the conclusion that their reasoning was correct in their explanations.

Nasreddin Tusi, on the other hand, defended the idea that in the process of emanation (the principle of the eternity of the world, the idea of the impossibility of creation from nothing) from the real unity, only a single result can be achieved.

The philosopher in his work of "Problem Solving" mentions the idea that a single being can create many things through mediation.

Source used:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A393.1

 Ardı:

Vacib varlıqdan yaranan ilk mümkün varlıqlar mövzusunda fikir ayrılığında olan peripatetiklər izahlarında ayrı-ayrılıqda öz mülahizələrinin doğru olmaları ilə bağlı nəticəyə gəlmişlər. 

Nəsirəddin Tusi isə bu mövzuda gerçək vahiddən emanasiya (dünyanın əbədiliyi prinsipi, heç nədən yaranmanın qeyri-mümkünlüyü ideyası) prosesində yalnız vahid nəticə törəməsi fikrini müdafiə etmişdir. 

Filosof  vahid varlıqdan vasitəçilik yolu ilə çoxlu şeylər törəyə bilməsi ideyasını “Problemlərin həlli” adlı əsərində qeyd edir.

İstifadə olunmuş mənbə:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A392.2

 Continuation:

Nasreddin Tusi believed that:

 possible beings need a first reason to exist and function;

 this dependence causes them to become a result.

It should be noted that the subject of the first possible beings, whose unity is unequivocally accepted by all peripatetic philosophers, has been the subject of controversy from time to time.

Source used:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A392.1

 Ardı:

Nəsrəddin Tusi hesab edirdi ki:

 mümkün varlıqlar mövcud olmaq, fəaliyyət göstərməkdən ötrü ilk səbəbə möhtacdırlar;

 bu asılılıq onların nəticəyə çevrilməsini şərtləndirir.

Qeyd edək ki, vahidliyi bütün peripatetik fəlsəfə tədiqatçıları tərəfindən birmənalı şəkildə qəbul edilən vacib varlıqdan yaranan ilk mümkün varlıqlar mövzusu zaman-zaman mübahisə mövzusuna çevrilmişdir.

İstifadə olunmuş mənbə:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A391.2

 Continuation:

According to N.Tusi:

 an important being is superior to a possible being;

 does not exist in a possible being that exists in an necessary being;

 the former is the cause and the latter is the result.

The philosopher believes that in a possible being, the cause-and-effect relationship does not rotate periodically. The cause-and-effect relationship in a possible being arises from the first cause, from the the necessary being.

Source used:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A391.1

 Ardı:

N.Tusiyə görə:

 vacib varlıq mümkün varlıqdan üstündür;

 vacib varlıqda mövcud olan mümkün varlıqda yoxdur;

 əvvəlki səbəb, sonrakı isə nəticədir.

Filosof hesab edir ki, mümkün varlıqda səbəb və nəticə əlaqəsi periodik fırlanmır. Mümkün varlıqdakı səbəb və nəticə əlaqəsi ilk səbəbdən, vacib varlıqdan yaranır.

İstifadə olunmuş mənbə:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A390.2

 Continuation:

N. Tusi accepted that:

 an important being is single (one);

 the reality of possible beings is the essence of all that exists.

According to the philosopher, the necessary being is different and is ahead than possible being in terms of:

o degree;

o honor;

o time;

o place;

o and causality.

Source used:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A390.1

 Ardı:

N.Tusi qəbul edirdi ki:

 Vacib varlıq təkdir;

 Mümkün varlıqların gerçəkliyi mövcud olan bütün şeylərin mahiyyətindədir.

Filosofa görə vacib varlıq mümkün varlıqdan:

o mərtəbə;

o şərəf;

o zaman;

o məkan;

o və səbəbiyyət

etibarilə fərqlidir və öndədir. 

İstifadə olunmuş mənbə:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A389.2

 Continuation:

Nasreddin Tusi also presented his ideas about: 

 important;

 possible;

 and impossible

beings in peripatetic philosophy.

According to the philosopher, a being based on the impossible is denied because it does not exist in reality.

Source used:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A389.1

 Ardı:

Nəsrəddin Tusi peripatetik fəlsəfədə varlığın:

 vacib;

 mümkün;

 və qeyri-mümkün

varlığa bölünməsi mövzusuna dair ideyalarını da təqdim etmişdir. 

Filosofa görə qeyri-mümkünə əsaslanan varlıq gerçəklikdə mövcud olmadığı üçün inkar olunur. 

İstifadə olunmuş mənbə:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A388.2

 Continuation:

Philosophers note that Nasreddin Tusi always defended the ideas of his predecessors from non-peripatetic thinking.

In his works, the philosopher categorically denied that the material world could ever be destroyed. He firmly defended the idea that with the destruction of beings, only their shapes and characteristics would change, and that they would not necessarily disappear. He stated that when a being is destroyed, it takes on a new form and exists in that form.

Source used:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A388.1

 Ardı:

Fəlsəfə tədqiqatçıları belə qeyd edirlər ki, Nəsrəddin Tusi daim öz sələflərinin ideyalarını qeyri-peripatetik düşüncələrdən müdafiə etmişdir. 

Filosof öz əsərlərində maddi aləmin nə vaxtsa məhv ola, yox ola biləcəyini təkidlə inkar etmişdir. O, varlıqların məhvi ilə onların yalnız forma və əlamətlərinin dəyişməsi, mütləq yoxa çıxmamaları ideyalarını möhkəm müdafiə etmişdir. Bildirmişdir ki, bir varlıq məhv olarkən yeni bir formaya keçməklə həmin formada mövcud olur.

İstifadə olunmuş mənbə:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A387.2

 Continuation:

Religious analysts have taken different approaches to this issue.

Proponents of the theory of creationism (the belief that the basic forms of life, the organic world, including humanity, were created by a divine, superhuman force), rejected the cause-and-effect relationship between Allah and creation, in contrast to peripateticism.

Proponents of theology, who claim that the necessary beings created possible beings by their own free will, have tried to prove that the world is not eternal.

Source used:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A387.1

 Ardı:

Bu mövzuda din təhlilçiləri tərəfindən fərqli yanaşmalar irəli sürülmüşdür. 

Kreatsionizm (həyatın, üzvi aləmin əsas formalarının, o cümlədən bəşəriyyətin, ilahi, fövqəlbəşər qüvvə tərəfindən yaradıldığını göstərilən inam, konsepsiya) nəzəriyyəsini müdafiə edən kəlam tərəfdarları peripatetizimin (mənası gəzişərək öyrənənlər deməkdir) əksinə çıxaraq, Allahla yaradılanlar arasındakı səbəb-nəticə əlaqələrini inkar etmişlər. 

Vacib varlığın mümkün varlıqları öz azad iradəsi ilə meydan çıxartdığını söyləyən kəlam tərəfdarları dünyanın əbədi olmadığını sübut etməyə çalşmışlar. 

İstifadə olunmuş mənbə:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm