A446.2

Continuation:

In terms of meaning, the poet's pseudonym "Nasimi" is derived from the word "nasim" (in Arabic, the word "nasim" means "morning breeze", "morning wind").

According to the philosophers of literature, "Nasimi" means a person who lives with the morning breeze, whose roots and descendants are connected to the morning breeze.

Such a point is emphasized that in Islamic culture and worldview, in some analogies, in some cases, the nature of the soul is imagined as a breeze, as air.

Source used: anl.az

A446.1

Ardı:

Məna etibarilə şairin “Nəsimi” təxəllüsü “nəsim” (ərəb dilində “nəsim” kəlməsi “səba yeli”, “səhər mehi” mənasını bildirir) sözündən götürülmüşdür.

Ədəbiyyat fəlsəfəçilərinə görə, “Nəsimi” deyəndə səhər mehi ilə yaşayan, kökü, nəsli səhər mehinə bağlı olan şəxs başa düşülür.

Belə bir məqam da vurğulanır ki, islam mədəniyyətində, dünyagörüşündə bəzi bənzətmələrdə, bir sıra hallarda ruhun təbiəti meh kimi, hava kimi təsəvvür olunur.

İstifadə olunmuş mənbə: anl.az

A445.2

Continuation:

According to literary researchers, the pseudonym "Nasimi" was liked by the genius poet precisely because of its proximity to the word "Naimi". It can be seen that Imadedin Nasimi faithfully symbolized his love for his teacher Naimi in his pseudonym.

On the other hand, "Naimi" also means a man of heaven, a paradise. The name of one of the gardens of paradise mentioned in the Quran is Naim. The pseudonym of master Fazlullah, who is considered the founder of Hurufism, comes from this meaning.

Source used: anl.az

A445.1

Ardı:

Ədəbiyyat tədqiqatçılarının fikirlərinə görə, “Nəsimi” təxəllüsü məhz “Nəimi” sözünə yaxınlığına görə dahi şair tərəfindən bəyənilib. Sezilir ki, İmadəddin Nəsimi ustadı Nəimiyə bəslədiyi rəğbətini sədaqətlə təxəllüsündə rəmzləşdirib. 

Digər tərəfdən də “Nəimi” həmçinin cənnət adamı, cənnətməkan mənalarını ifadə edir. Qurani Şərifdə zikr edilən cənnət bağlarından birinin adı Nəimdir. Hürufiliyin banisi hesab olunan ustad Fəzlullahın təxəllüsü də bu mənadan irəli gəlir.

İstifadə olunmuş mənbə: anl.az

A444.2

Continuation:

First of all, Nasimi believes that he is spaceless, not as a writer, but as a person. On the basis of this belief, he strives to prove it, writes down the basis of it, and writes it into poetry.

In this sense, Nasimi's belief dictates the praise of the spaceless idea. According to writers, even the choice of the poet's pseudonym was formed due to the influence of his karma. It seems as if there is a connection between the meaning of the pseudonym "Nasimi" and the ideas of the poet and his destiny.

Source used: anl.az

A444.1

Ardı:

Hər şeydən öncə Nəsimi məkansız olduğuna bir ədəbiyyatçı kimi yox, bir insan kimi etiqad göstərir. Bu inamın üzərində isə onun sübutuna can atır, bunun əsasını qələmə alır, şeyriyyata düzür.

Bu mənada Nəsiminin əqidəsi laməkanlıq ideyasının tərənnümünü diktə edir. Ədəbiyyatçıların fikrincə hətta şairin təxəllüs seçimi də, məhz onun karmasının təsiri ilə meydana gəlmişdir. Sanki “Nəsimi” təxəllüsünün mənası ilə şairin ideyaları və tale yazısı arasında bir əlaqə, bağlantı sezilir.

İstifadə olunmuş mənbə: anl.az

A443.2

Continuation:

So, if other poets and thinkers of that time also glorified the same ideals, why is this issue emphasized more strongly in relation to Nasimi?

Philosophical researchers answer this question in such a way that it is more of a spiritual level, a tendency of the soul to be exalted, an intellectual adventure than others.

Imadaddin Nasimi treats this as an undeniable reality, truth, and the goal of life. This genius strives for that spiritual elevation with all his being, presenting it as an important spiritual platform.

Source used: anl.az

A443.1

Ardı:

Belə isə əgər o dövrün digər şair mütəfəkkirləri də eyni idayaları tərənnüm etmişlərsə bəs, nə üçün bu məsələ Nəsimi ilə bağlı daha güclü vurğulanır, önə çəkilir?

Fəlsəfə tədqiqatçıları bu suala belə cavab verirlər ki, digərlərindən ötrü bu daha çox mənəvi səviyyə, ruhun ucalığa meyli, əqli macəradır. 

İmadəddin Nəsimi isə buna danılmaz reallıq, həqiqət, yaşamın məqsədi kimi yanaşır. Bu dahi şəxsiyyət bütün varlığı ilə həmin mənəvi ucalığa can atır, bunu mühüm bir ruhi platforma kimi təqdim edir.

İstifadə olunmuş mənbə: anl.az

A442.2

Continuation:

Of course, not only Imadedin Nasimi, but the world of poetry of the medieval Muslim East was largely covered with Sufi ideas.

In this regard, literature researchers present an interesting parallel. They note that Sanai, as one of the poet-thinkers of that time, touched on the same essence. Sanai says that "do not take residence in the body and the soul, one causes disgust, the other love, leave both, be neither in it nor in that."

As it can be seen, this verse also promotes the idea of spacelessness.

Source used: anl.az

A442.1

Ardı:

Təbii ki, təkcə İmadəddin Nəsimi deyil, orta əsrlər müsəlman Şərqinin poeziya dünyası böyük ölçüdə sufi ideyalarına bürünmüşdür. 

Bu baxımdan ədəbiyyat tədqiqatçıları maraqlı bir paralel təqdim edirlər. Qeyd edirlər ki, o dövrün şair mütəfəkkirlərindən biri kimi Sənai də eyni mahiyyətə toxunmuşdur. Sənai deyir ki, “cism və canda mənzil tutma gəl, biri ikrah doğurur, o biri sevgi, hər ikisini tərk elə, nə onda ol, nə bunda”. 

Göründüyü kimi, bu beytdə də laməkanlıq, məkansızlıq ideyası təbliğ olunur.

İstifadə olunmuş mənbə: anl.az

A441.2

Continuation:

Thus, if the genius thinker Nasimi calls himself "eternal secret" and "tilsimi punhan", his tragic and unbearable attitude towards physical and material difficulties, i.e. his execution, cannot exist. In the face of the spiritual exaltation of this personality, material hardships should not have had a truly crushing effect.

According to the position of those who study the poet's work, the act of execution in this way, from the point of view of Nasimi's poetry, means the revelation of an eternal secret in a specific place.

Source used: anl.az

A441.1

Ardı:

Beləliklə, əgər dahi mütəfəkkir Nəsimi özünü “əzəli sirr”, “tilsimi pünhan” deyə adlandırırsa onun fiziki, material çətinliyə, yəni edam olunmasına faciəvi, dözülməz münasibəti mövcud ola bilməz. Bu şəxsiyyətin mənəvi ucalığı qarşısında maddi, material sıxıntıları həqiqətən sarsıdıcı təsirə malik olmalı deyildi.

Şairin yaradıcılığını tədqiq edənlərin mövqeyincə, bu tərzdə edam əməli Nəsimi şeyriyyatı nöqteyi nəzərindən əzəli sirrin konkret məkanda bəyana gətirilməsi deməkdir. 

İstifadə olunmuş mənbə: anl.az

A440.2

Continuation:

Literary researchers draw such an analogy that this program written in the sky, that is, the process of changing one's skin and becoming a higher being, could not be violated.

Imadaddin Nasimi fulfilled this sacral order in a unique, excellent style, stripped and dressed in a new dress. This magnificent soul, which got its strength from the truth, got rid of its external soul, i.e. its body, revealed its secret, separated from the material world and joined God.

Source used: anl.az

A440.1

Ardı:

Ədəbiyyat tədqiqatçıları belə bir bənzətmə aparırlar ki, göylərdə cızılmış bu proqramı, yəni cildini dəyişib daha ali bir varlığa çevrilmək prosesini pozmaq olmazdı. 

İmadəddin Nəsimi də bu sakral sifarişi özünəməxsus, əla bir üslubda yerinə yetirdi, soyulub, yeni bir libasa büründü. Gücünü həqiqətdən almış bu əzəmətli ruh zahiri canından, yəni cismindən qurtulub sirrini bəyan elədi, material aləmdən qoparaq Allaha qovuşdu.

İstifadə olunmuş mənbə: anl.az

A439.2

Continuation:

Here, such an aspect is emphasized that, for example, the cocoon worm that we know in the natural world peels off and appears in another form, as another being - in the form of a butterfly.

Imameddin Nasimi also lived such a life that at the end of this world life, he changed his skin and entered a higher level of perfection, just like the example of that cocoon.

Probably, even in the early stages of the world of existence, this destiny was noted as an important element and event of Nasimi's fate algorithm.

Source used: anl.az

A439.1

Ardı:

Burada belə bir aspekt də vurğulanır ki, məsələn təbiət aləmində bildiyimiz barama qurdu soyularaq başqa bir forma, başqa bir varlıq kimi – kəpənək şəklində zühur edir.

İmaməddin Nəsimi də elə bir ömür sürdü ki, bu dünya həyatının sonunda həmin barama misalındakı kimi öz cildini, libasını dəyişərək kamilliyin daha üstün bir səviyyəsinə qədəm qoymuş oldu.

Yəqin ki, hələ varlıq aləminin erkən mərhələlərində bu aqibət Nəsiminin tale alqaritminin mühüm elementi, hadisəsi kimi qeyd olunmuşdur.

İstifadə olunmuş mənbə: anl.az