Rational code of behaviour (12)

How does Islam require a Muslim to treat the people around him?

The Holy Quran and the Hadith mention various categories of people that one has to deal with, and give a great deal of guidance on how to behave towards them.

Parents and the elderly

Holy Quran says:

"Your Lord has commanded that you worship none but Him, and do good to parents. If one or both of them reach old age with you, do not say 'Fie' to them, nor chide them, but speak to them a generous word . . . and say, My Lord, have mercy on them as they brought me up when I was little."

(Holy Quran: 17:23-24).

Other Near Relatives

Holy Quran says:

"Do good to the near relatives."

(Holy Quran: 4:36)

Source: www.muslim.org

Rasional davranış qaydası (11)

Mötədillik (qənaət)

Müqəddəs Quran buyurur:

"…Yeyin-için, lakin israf etməyin, çünki (Allah) israf edənləri sevməz!"

(Müqəddəs Quran: 7:31)

"Nə əldən çox bərk ol, nə də əlini tamamilə açıb israfçılıq et. Yoxsa həm qınanarsan, həm də peşman olarsan!"

(Müqəddəs Quran: 17:29) 

Gümrahlıq

"Həqiqətən, Allah məhz müsəlman kişilər və qadınlar, mömin kişilər və qadınlar, (Allaha) müti kişilər və qadınlar, doğru danışan kişilər və qadınlar, səbrli kişilər və qadınlar, təvazökar (yalnız Allah qarşısında kiçilən) kişilər və qadınlar, sədəqə verən, oruc tutan kişilər və qadınlar, ayıb (övrət) yerlərini (zinadan) qoruyub saxlayan kişilər və qadınlar və Allahı çox zikr edən kişilər və qadınlar üçün (axirətdə) məğfirət (bağışlanma) və böyük bir mükafat (Cənnət) hazırlamışdır!"

(Müqəddəs Quran: 33:35) 

Mənbə: www.muslim.org

Rational code of behaviour (11)

Moderation

Holy Quran says:

"Eat and drink, but do not be immoderate."

(Holy Quran: 7:31)

"Do not chain your hand to your neck (so that you are mean in spending), nor stretch it out to the utmost limit (so that you waste everything)."

(Holy Quran: 17:29) 

Cheerfulness

"The truthful men and the truthful women, the patient men and the patient women, the humble men and the humble women, the charitable men and the charitable women, the fasting men and the fasting women, the men who guard their chastity and the women who guard their chastity, the men who remember Allah much and the women who remember Allah much - for all these Allah has prepared forgiveness and a great reward."

(Holy Quran: 33:35) 

Source: www.muslim.org

Rasional davranış qaydası (10)

Başqalarına diqqət və hörmət

Müqəddəs Quran buyurur:

"Ey iman gətirənlər! Çox zənnə-gümana qapılmaqdan çəkinin. Şübhəsiz ki, zənnin bəzisi (heç bir əsası olmayan zənn) günahdır. (Bir-birinizin eybini, sirrini) arayıb axtarmayın, bir-birinizin qeybətini qırmayın!"

(Müqəddəs Quran: 49:12)

"Sizə salam verildiyi zaman onu daha gözəl alın və ya (eynilə sahibinə) qaytarın! Şübhəsiz, Allah hər şeyi hesaba alandır."

(Müqəddəs Quran: 4:86) 

Cəsarət

Quran böyük sayda və güclü düşmənlə üz-üzə gələn az sayda Müsəlmanlar barədə buyurur:

"O kəslər ki, xalq onlara: “Camaat (Əbu Süfyan və tərəfdarları) sizə qarşı (qüvvə) toplamışdır, onlardan qorxun!” - dedikdə, (bu söz) onların imanını daha da artırdı və onlar: “Allah bizə bəs edər. O nə gözəl vəkildir!” – deyə cavab verdilər."

(Müqəddəs Quran: 3:173) 

Mənbə: www.muslim.org

Rational code of behaviour (10)

Consideration and respect for others

Holy Quran says:

"O you who believe! avoid most of suspicion (against others), for surely suspicion in some cases is sin; and do not spy (into other people's affairs), nor let some of you backbite others."

(Holy Quran: 49:12)

"When you are greeted with a greeting, greet with one better than it, or return it (in the same terms at least)."

(Holy Quran: 4:86) 

Courage

Speaking of a small number of Muslims facing a big and powerful enemy, the Quran relates:

"Those to whom men said: people have gathered against you, so fear them; but this increased their faith, and they said: Allah is sufficient for us and He is an excellent Guardian."

(Holy Quran: 3:173) 

Source: www.muslim.org

Rasional davranış qaydası (9)

Burada yaxşılıq etməyin üç dərəcəsi qeyd olunur:

-      "ədalət - sənə yaxşlıq edənə bərabər yaxşılıqla cavab verməyin kimi başa düşülür;

-      "başqalarına yaxşılıq etmək" – başqalarına yaxşlıq etməklə bağlı təşəbbüsə yiyələnməyin kimi başa düşülür;

-      və "başqalarına əta etmək" başqalarına qeyri-iradi və təbii olaraq yaxşılıq etmək kimi başa düşülür, necə ki, biri özünün yaxın qohumlarına yaxşılıq edir.

Müqəddəs Quran buyurur:

"(Malınızı) Allah yolunda xərcləyin. Öz əlinizlə özünüzü təhlükəyə atmayın, yaxşılıq edin! Allah yaxşılıq (ehsan) edənləri sevir."

(Müqəddəs Quran: 2:195)

Başqalarına diqqət və hörmət

Müqəddəs Quran buyurur:

"Ey iman gətirənlər! Başqalarının evlərinə (sizin olmayan evlərə) sahiblərindən icazə almadan və onlara salam vermədən girməyin. …Sizə “Geri dönün!” – deyilsə, geri dönün…"

(Müqəddəs Quran: 24:27-28)

Mənbə: www.muslim.org

Rational code of behaviour (9)

Three degrees of doing good are mentioned here:

-      "justice" which means returning any good that someone has done you with equal good.

-      "do good to others," which means taking the initiative in doing good to others;

-      and "give to the relatives," which means doing good to people instinctively and naturally just as one does good to one's close relatives.

Holy Quran says:

"Do good to others, surely Allah loves those who do good to others."

(Holy Quran: 2:195)

Consideration and respect for others

Holy Quran says:

"O you who believe! do not enter houses other than your own until you have asked permission and greeted the inmates . . . and if it is said to you, 'Go back', then go back."

(Holy Quran: 24:27-28)

Source: www.muslim.org

Rasional davranış qaydası (8)

Düzgünlük

Müqəddəs Quran buyurur:

“Bir-birinizin mallarını haqqınız olmadığı halda yeməyin. Xalqın malının bir qismini (onun sizə haram olduğunu) bilə-bilə günah yolu ilə yeməyiniz üçün onu (malınızı) hakimlərə (rüşvət) verməyin!”

(Müqəddəs Quran: 2:188)

Yaxşılıq və xeyirxahlıq

Müqəddəs Quran buyurur:

“Həqiqətən, Allah ədalətli olmağı, yaxşılıq etməyi, qohumlara (haqqını) verməyi buyurar…”

(Müqəddəs Quran: 16:90) 

Burada yaxşılıq etməyin üç dərəcəsi qeyd olunur:

-      "ədalət" - sənə yaxşlıq edənə bərabər yaxşılıqla cavab verməyin kimi başa düşülür.

Mənbə: www.muslim.org

Rational code of behaviour (8)

Honesty

Holy Quran says:

"Do not swallow up your property among yourselves by false means, nor offer it as a bribe to the officials so that you may swallow up other people's property unlawfully while you know."

(Holy Quran: 2:188)

Goodness and kindness to others

Holy Quran says:

"Allah commands you to uphold justice and to do good to others and to give to the relatives."

(Holy Quran: 16:90) 

Three degrees of doing good are mentioned here:

-      "justice" which means returning any good that someone has done you with equal good.

Source: www.muslim.org

Rasional davranış qaydası (7)

Təharət və təmizlik

Müqəddəs Quran buyurur:

“(Günahlardan) təmizlənən kimsə isə nicat tapacaqdır. O kimsə ki, Rəbbinin adını zikr edib namaz qılar!”

(Müqəddəs Quran: 87:14-15)

“Libasını təmizlə! və is şeylərdən uzaqlaş!”

(Müqəddəs Quran: 74:4-5)

Düzgünlük

“Yaxşı niyyət istisna olmaqla, yetimin malına həddi-buluğa çatana qədər yaxın düşməyin. Əhdə vəfa edin. … Ölçəndə ölçüdə düz olun, düzgün tərəzi ilə çəkin.”

(Müqəddəs Quran: 17:34-35)

Mənbə: www.muslim.org

Rational code of behaviour (7)

Purity and cleanliness

Holy Quran says:

"He indeed is successful who purifies himself (in mind and body), and remembers the name of his Lord, then prays."

(Holy Quran: 87:14-15)

"Purify your garments and shun uncleanness."

(Holy Quran: 74:4-5)

Honesty

"Don't go near the property of an orphan, except in a goodly way, till he attains maturity. And fulfil the promise (you make) . . .. Give full measure when you measure out, and weigh with a true balance."

(Holy Quran: 17:34-35)

Source: www.muslim.org

Rasional davranış qaydası (6)

Əfv

Müqəddəs Quran buyurur:

“O kəslər üçün ki, böyük günahlardan rəzil işlərdən (zinadan) çəkinər, (birinə) qəzəbləndikləri zaman (onun günahını) bağışlayarlar.”

(Müqəddəs Quran: 42:37)

“Hər hansı bir pisliyin cəzası onun özü kimi bir pislikdir. Bununla belə hər kəs (pislik edəni) bağışlasa və (onunla) barışsa, onun mükafatı Allaha aiddir. …Əlbəttə, hər kəs (pisliyə) səbr edib (qisası) bağışlasa, (onun bu hərəkəti şəriətcə) çox bəyənilən əməllərdəndir!”

(Müqəddəs Quran: 42:40, 43)

Müqəddəs Peyğəmbər Mühəmməd (s.ə.a.s.) Məkkədə düşmənlərə məğlub olandan, sonra isə həmin şəhərə fateh kimi dönəndən sonra onları bu sözlərlə əfv etdi:

“Bu gün sizə (etdiklərinizə görə) heç bir məzəmmət yoxdur. Allah sizi bağışlasın! Çünki O, rəhm edənlərin ən rəhmlisidir!”

(Müqəddəs Quran: 12:92) 

Mənbə: www.muslim.org

Rational code of behaviour (6)

Forgiveness

Holy Quran says:

"Whenever they (true believers) are angry they forgive."

(Holy Quran: 42:37)

"The recompense of evil is punishment like it. But whoever forgives (an evil committed against himself) and amends (matters), his reward is with Allah. . . . Whoever is patient and forgives, that is a matter of great resolution."

(Holy Quran: 42:40, 43)

When the Holy Prophet Muhammad defeated his enemies in Makka and returned to that city as its conqueror, he forgave them in the following words:

"No reproof be against you this day; Allah may forgive you, and He is the most Merciful of those who show mercy."

(Holy Quran: 12:92) 

Source: www.muslim.org

Rasional davranış qaydası (5)

Səbr

Müqəddəs Quran buyurur:

“Səbr edən şəxslərə müjdə ver! O kəslər ki, başlarına bir müsibət gəldiyi zaman: “Biz Allahınıq (Allahın bəndələriyik) və (öləndən sonra) Ona tərəf (Onun dərgahına) qayıdacağıq!” deyirlər.”

(Müqəddəs Quran: 2:155-156)

Əfv

Müqəddəs Quran buyurur:

“Əfv edib, (cəzalandırmaqdan) vaz keçsinlər! Məgər siz (bu yaxşılıq müqabilində) Allahın sizi (günahlarınızı) bağışlamağını istəmirsiniz?!”

 (Müqəddəs Quran: 24:22)

“O müttəqilər ki, …qəzəblərini udar, insanların günahlarından keçərlər. Allah yaxşılıq edənləri sevər.”

 (Müqəddəs Quran: 3:134)

Mənbə: www.muslim.org