İslam iqtisadi sistemi: prinsiplərdən mikroqitisadi və makroiqtisadi sahələrə baxış (59)

Ardı

Onların bəziləri:

ü dövlət gəlirlərinin vergi mənbələrini;

ü və bununla əlaqəli məsələləri

təhlil etmişlər.

Məsələn, Əbu Yusif kənd təsərrüfatında proporsional vergi sistemini irəli sürmüşdür.

(731-798-ci illər)

Bu, torpağdan sabit vergi yığımının əvəzinə təklif olunurdu.

Bu şərtlər altında qeyd olunan sistem:

ü yüksək gəlir təmin etməyə;

ü və becərilən torpaqları asanlıqla genişləndirməyə

imkan verirdi.

O, vergiqoymada:

o   ədalətlilik;

o   və bərabərlik

kimi prinsipləri irəli sürmüşdür.

Əbdül Qafar İsmailin və Norazia Çi Ərşadın tədqiqat işindən

Islamic economic system: from principles to microeconomics and macroeconomics fields (59)

Continuation

Some of them analysed:

ü the taxation source of public revenue;

ü and its related issues.

For example, Abu Yusuf argued for a proportional taxation system in agriculture.

(731-798 years)

This is instead of a fixed levy on land.

Under those terms, the former was likely to:

ü yield larger revenue;

ü and facilitate expansion of land area under cultivation.

He argued for following the principles of:

o   justice;

o   and equity

in taxation.

Used from paper of Abdul Ghafar Ismail and  Noraziah Che Arshad

İslam iqtisadi sistemi: prinsiplərdən mikroqitisadi və makroiqtisadi sahələrə baxış (58)

Ardı

Monetar system üzərində total qadağalarına görə İslam iqtisadiyyatı unikal xarakterə malikdir.

Bu qadağalardan əlavə, təməl İslami mənbələrdə çox sayda İslam alimləri faizin müxtəlif tərəflərini:

ü aydın;

ü və dolayı

tərzdə təhlil etmişlər.

(məsələn, bax: İbn əl-Qəyyim)

Həmin qadağalar, həmçinin onların sosial-iqtisadi sferada tətbiqi barədə ciddi təhlillər son dövrün fenomenlərindəndir.

(ii) Dövlət Maliyyəsi

Bunun iki əsas istiqaməti vardır:

·       dövlət gəlirləri;

·       dövlət xərcləri.

Əvvlki dövr Müsəlman yazarları hər iki istiqamətdən bəhs etmişlər.

Əbdül Qafar İsmailin və Norazia Çi Ərşadın tədqiqat işindən

Islamic economic system: from principles to microeconomics and macroeconomics fields (58)

Continuation

The Islamic economics is unique in its total prohibition from the monetary system.

Besides its prohibition in the basic Islamic sources, many Islamic scholars analysed various kinds of interest:

ü explicit;

ü and disguised.

(see, for example, Ibn al-Qayyim)

Their prohibitions, although serious analysis of its socio-economic implications is a more recent phenomenon.

(ii) Public Finance

It has two major dimensions:

·       public revenues;

·       and public expenditure.

The early Muslim writers dealt with both of them.

Used from paper of Abdul Ghafar Ismail and  Noraziah Che Arshad

İslam iqtisadi sistemi: prinsiplərdən mikroqitisadi və makroiqtisadi sahələrə baxış (57)

Ardı

Əl-Məqrizi qızıl standartlarından da bəhs etmişdir.

Xüsusilə də o, qızıl və gümüş sikkələri barədə qeydlər etmişdir.

O, digər pulların istifadəsinin son ehtiyacını fərqləndirmişdir.

Həmçinin o, pul təklifininin inflyasiya dərəcəsi (qiymətlərin artımı) ilə əlaqəsini müəyyən etmişdir.

Bu ideya sonralar müəyyənləşdirilmiş və Pulun kəmiyyət nəzəriyyəsi kimi izah olunmuşdur.

Ənənəvi iqtisadi fikir tarixi bu ideyaları Əl-Məqrizidən əsrlər sonra klassik iqtisadçıların monetar iqtisadiyyatı ilə əlaqələndirir.

Faiz iqtisadi tərəddüdlər də daxil olmaqla çox bəlaların köküdür.

Bu ideya ətrafında hətta müasir ənənəvi ədəbiyyatlarda təhlillər yer almışdır.

Bu iqtisadi tərəddüdlər:

ü inflyasiya;

ü böhran;

ü gəlir bərabərsizliyi və s. gətirib çıxarır.

Əbdül Qafar İsmailin və Norazia Çi Ərşadın tədqiqat işindən

Islamic economic system: from principles to microeconomics and macroeconomics fields (57)

Continuation

Al-Maqrizi also argued for gold standard.

More specifically he pointed the gold and the silver bullion.

He perceived the eventual need for the use of other money.

He also related money supply with inflation rate (rise in prices).

That idea was refined later and explained by a theory known as the Quantity Theory of Money.

The history of conventional economic thought relates these ideas on the monetary economics to the classical economists, centuries after al-Maqrizi.

Interest is the root of many evils including economic fluctuations.

This idea has been analyzed even in some of the contemporary conventional literature.

These economic fluctuations lead to:

ü inflation;

ü depression;

ü income inequality and so on.

Used from paper of Abdul Ghafar Ismail and  Noraziah Che Arshad

İslam iqtisadi sistemi: prinsiplərdən mikroqitisadi və makroiqtisadi sahələrə baxış (56)

Ardı

Maraqlı ideyalardan biri aşağıdakıdan ibarətdir.

Qeyd edək ki, həmin ideya müasir ədəbiyyatda Qreşam qanunu kimi tanınmaqdadır.

Qreşamın qanununun mahiyyəti 14-cü əsrdə Taquiddin Əhməd əl-Məqrizinin işində aydın şəkildə bəhs olunmuşdur.

Həmin qanunda sadə şəkildə deyilir ki, pis pullar yaxşı pulları bazardan sıxışdırıb çıxarır.

İnsanlar pis pulları istifadə etməyə və yaxşı pulları yığmaqa meyil edirlər.

Beləliklə, yaxşı pullar bazardan itib gedirlər.

Əl-Məqrizi bu ideyanın əsasını Misirdə qoymuş və bu fenomeni təhlil etmişdir.

İbn-Teymiyyə də (1263-1328) eyni qanunu irəli sürmüşdür.

Qərb ədəbiyyatında bu töhfə on doqquzuncu ərsdə yaşamış Tomas Qreşamın adı ilə bağlıdır.

Əbdül Qafar İsmailin və Norazia Çi Ərşadın tədqiqat işindən

Islamic economic system: from principles to microeconomics and macroeconomics fields (56)

Continuation

One of the interesting ideas is following.

That idea is known as the Gresham's law in the contemporary literature.

Gresham's law was discussed explicitly in the work of Taqiuddin Ahmad al-Maqrizi in the 14th century.

The law simply says that the bad money drives away the good money from the market.

People tend to use bad money for transactions and save the good money.

Thus the good money disappears from the market.

Al-Maqrizi found this happening in Egypt and analysed the phenomenon.

Ibn Taimiyyah (1263-1328 AD) also discussed the same law.

The credit for this contribution in the western literature goes to Thomas Gresham, an author of the nineteenth century.

Used from paper of Abdul Ghafar Ismail and  Noraziah Che Arshad

İslam iqtisadi sistemi: prinsiplərdən mikroqitisadi və makroiqtisadi sahələrə baxış (55)

Ardı

(i) Monetar İqtisadiyyat

Bəzi qədim Müsəlman mütəfəkkirlər:

o   pul;

o   və monetar iqtisadiyyat

məsələlərinə müraciət etmişlər.

Məsələn, İbn Miskavaihin mübadilə ilə bağlı yazılarında pulun mübadilə vasitəsi funksiyasından bəhs olunur.

O, həmçinin qızıl standartı barədə qeyd edir.

Daha sonra Əl-Qəzalidə pul və onun funksiyaları barədə fikirlərə rast gəlinir.

O, pulun iki vacib funksiyasını təhlil etmişdir:

Bunlar:

ü mübadilə vasitəsi;

ü və dəyər standartı

funksiyalarıdır.

Onun mühüm müşahidələrinə görə, insanlar pulu pul məqsədilə yığdıqda pulun bu funksiyaları pozulmuş olur.

Əbdül Qafar İsmailin və Norazia Çi Ərşadın tədqiqat işindən

Islamic economic system: from principles to microeconomics and macroeconomics fields (55)

Continuation

(i) Monetary Economics

Some early Muslim thinkers addressed the issues of:

o   money;

o   and monetary economics.

For example, Ibn Miskawaih's discussion of exchange incorporates the function of money as the medium of exchange.

He also subscribes to gold standard.

Then, Al-Ghazali discussed money and its functions.

He analysed two im'portant functions of money.

These are:

ü medium of exchange;

ü and standard of value.

An important observation of his is that these functions of money get disrupted when people demand money for money's sake.

Used from paper of Abdul Ghafar Ismail and  Noraziah Che Arshad

İslam iqtisadi sistemi: prinsiplərdən mikroqitisadi və makroiqtisadi sahələrə baxış (54)

Ardı

Bu yolla İslam Dövlətinin bütün funksiyaları Beytul-Mal mənbəyindən maliyyələşdirilmişdir.

Monetar sistemi idarə etmək məqsədilə Müqəddəs Peyğəmbər (s.ə.a.s.) tərəfindən İslam Dövlətində bemetallizm tətbiq olunmuşdur.

Bimetallizm elə bir monetar standartdır ki, burada pul vahidinin dəyəri müxtəlif metalların – adətən qızıl və gümüşün müəyyən kəmiyyəti kimi təsbit olunur.

Bu yolla bütün dövlətlərin sikkələri Ərəbistan bazarında sərbəst dövriyyəyə malik olmuşdur.

Belə ki, həmin dövrdə xüsusi sikkələr istehsal olunmamışdır.

Bu, ikinci Xəlifənin dövründə həyata keçirilmişdir.

Yuxarıda sadalanan faktlar və məsələlər makroiqtisadiyyatda bir neçə sahələr meydana gətirmişdir.

Növbəti müzakirələrdə misal olaraq:

ü monetar iqtisadiyyta;

ü və dövlət maliyyəsinə

toxunacayıq.

Əbdül Qafar İsmailin və Norazia Çi Ərşadın tədqiqat işindən

Islamic economic system: from principles to microeconomics and macroeconomics fields (54)

Continuation

In this way the entire function of the Islamic Government was financed from the sources of Bait-al-Mal.

In order to control the monetary system the Holly Prophet (pbuh) had permitted bimetallism in the Islamic State.

Bimetallism is a monetary standard in which the value of the monetary unit is defined as a certain quantity of different metals - usually gold and silver.

In this way the coins of all countries were in free circulation in Arabian market.

No special coin was minted at that time.

It was done during the reign of the second Caliph.

The above macroeconomic facts and issues have created several fields in macroeconomics.

In the following discussion, we will touch on:

ü monetary economics;

ü and public finance

as example.

Used from paper of Abdul Ghafar Ismail and  Noraziah Che Arshad

İslam iqtisadi sistemi: prinsiplərdən mikroqitisadi və makroiqtisadi sahələrə baxış (53)

Ardı

Beytul-Malın digər gəlir mənbələri aşağıdakılardan ibarət olmuşdur:

ü zəkat;

ü sədəqə;

ü uşr;

ü xərac;

ü cizyə;

ü fidyə pulu;

ü xəzinə xumsu;

ü vəqf gəliri;

ü ehtiyac zamanında müsəlmanların töhfələri və s.

Beytul-Malın toplanın bu gəlirləri:

§  yoxsullar;

§  yolçular;

§  qullar;

§  mücahidlər;

§  və dövlət işləri

üçün xərclənmişdir.

Əbdül Qafar İsmailin və Norazia Çi Ərşadın tədqiqat işindən

Islamic economic system: from principles to microeconomics and macroeconomics fields (53)

Continuation

Other sources of income of Bait-al-Mal were:

ü zakat;

ü sadaquat;

ü ushr;

ü kharaj;

ü ciisya;

ü ransom money;

ü the khums of treasure trove;

ü the income of waqf;

ü the contribution of the muslims at time of need and etc.

The income of Bait-al-Mal thus collected was spent on the:

§  poor;

§  paupers;

§  slaves;

§  mujahedeen;

§  and state affairs.

Used from paper of Abdul Ghafar Ismail and  Noraziah Che Arshad