A264.2

 Continuation:

Thus, according to unity, which is the basic principle of Sufism, Allah is the only true being.

Allah's creations:

 arise from nothingness and go to nothingness;

 are subject to external will in their creation;

 took their essence and truths from another being.

According to the above-mentioned characteristics, creatures are relative and do not have the same essence and reality as the reflection in a mirror.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/H%C9%99qiq%C9%99t

A264.1

 Ardı:

Beləliklə, Sufilikdə təməl prinsip olan vəhdət əl-vücuda görə Allah yeganə həqiqi varlıqdır.

Allahın yaratdıqları:

 yoxluqdan yaranıb yoxluğa gedirlər; 

 yaradılışlarında kənar iradəyə tabedirlər;

 mahiyyət və həqiqətlərini başqa varlıqdan almışlar.

Sadalanan xüsusiyyətlərinə görə yaradılışlar nisbi, güzgüdəki əks kimi zata və həqiqətə malik olmayan varlıqdırlar.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/H%C9%99qiq%C9%99t

A263.2

 Continuation:

Sufism is one of the most distinguished philosophical movements in the East.

According to this worldview:

 There is a world of the unseen, where everything material and immaterial is formless, but potentially a place of power;

 A person who is aware of the essence and secrets of the unseen world can learn important truths directly.

According to this philosophical trend, man is a microcosm that contains the whole macrocosm.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/H%C9%99qiq%C9%99t

A263.1

 Ardı:

Şərqdə təşəkkül tapmış fəlsəfi cərəyanlar arasında öz xüsusi mövqeyi ilə fərqlənənlərdən biri də “Təsəvvüf”dür. 

Bu dünya görüşünə görə: 

 maddi və qeyri-maddi hər şeyin formasız, ancaq potensial şəkildə olduğu qüvvət məkanı olan qeyb aləmi mövcuddur;

 qeyb aləminin mahiyyətinə və sirlərinə vaqif olan insan vasitəsiz olaraq mühüm həqiqətləri öyrənə bilər.

Bu fəlsəfi cərəyanda hesab olunur ki, insan bütöv makrokosmu özündə ehtiva edən bir mikrokosmdur.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/H%C9%99qiq%C9%99t

A262.2

 Continuation:

“Noqtaviler” (“dot”s):

 accepted religious principles;

 were considered one of the Islamic trends;

 were supporters of the idea of human perfection with religious knowledge;

 along with all this, they accepted nature as the main source, the primary causality, leading to the truth.

Historical sources state that this philosophical trend did not last long because it was separated from the ruling ideology of the time, and soon collapsed without finding active followers.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/H%C9%99qiq%C9%99t

A262.1

 Ardı:

Nöqtəvilər:

 dini prinsipləri qəbul etmişlər;

 İslam cərəyanlarından biri hesab edilmişlər;

 dini biliklərlə insanın kamilləşməsi ideyasının tərəfdarlarından olmuşlar;

 bütün bunlarla yanaşı həqiqətə aparan əsas mənbə, ilkin səbəbiyyət kimi təbiəti qəbul etmişlər.

Tarixi mənbələrdə qeyd olunur ki, bu fəlsəfi istiqamət dövrün hakim ideologiyasından ayrı düşdüyü üçün uzunömürlü olmamış, özünə fəal davamçılar tapmayaraq tezliklə süquta uğramışdır.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/H%C9%99qiq%C9%99t

A261.2

 Continuation:

Interesting views on the perception of truth and the approach to the primary causality are also found in the “noqtaviler”s ("dots") trend. It is noted that this philosophical movement was created by Mahmoud Gilani in the 15th century.

According to their approaches:

 all beings are united;

 unity is at the point;

 the point is the ground (earth).

That is, nature is both the beginning and the end of cognition.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/H%C9%99qiq%C9%99t

A261.1

 Ardı:

Həqiqətin dərki, ilkin səbəbiyyətə yanaşma mövzusunda maraqlı baxışlara həmçinin “nöqtəvilər” cərəyanında rast gəlinir. Qeyd olunur ki, sözügedən fəlsəfi cərəyan XV əsrdə Mahmud Gilani tərəfindən yaradılmışdır.  

Onların yanaşmalarına görə:

 bütün mövcudat vəhdətdədir;

 vəhdət nöqtədədir;

 nöqtə isə torpaqdır.

Yəni, təbiət idrakın həm başlanğıc, həm də son nöqtəsidir.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/H%C9%99qiq%C9%99t

A260.2

 Continuation:

Despite the dominant position of Islam especially in the East the philosophical views of earlier times have not yet completely disappeared.

Among them such as retail and small philosophical flows: 

 brahmanism;

 mulhid (the one who denies);

 naturalist;

 emotional (believing in the sense organs);

 zindik;

 dahriyya

who accept nature as the only source of creation. 

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/H%C9%99qiq%C9%99t

A260.1

 Ardı:

Xüsusən Şərqdə İslam dinin hakim mövqeyinə rəğmən daha qədim dövrlərin fəlsəfi görüşləri hələ də tam aradan getməmişdir. 

Bu sırada təbiəti yaradılışın yeganə mənbəyi olaraq qəbul edən:

 bərahimə (brahmanizm);

 mülhid (inkar edən);

 tabiiyyun (təbiətşünas);

 hissiyun (hiss orqanlarına inanan);

 zindiqlik;

 dəhriyyə (zamançılıq)

kimi pərakəndə və kiçik fəlsəfi cərəyanları göstərmək olar.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/H%C9%99qiq%C9%99t

A259.2

 Continuation:

According to the teachings of this Islamic movement, the Imam:

- is the link between the God and people;

- is a guide that informs mankind about all kinds of science.

It is said that the way to knowledge in this world is always open, because a believing Master has been sent to the world. The Imam's knowledge is natural and supernatural. They can give people as much religious knowledge as they consider important. It is impossible to achieve effective knowledge without the help of the Imam.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/H%C9%99qiq%C9%99t

A259.1

 Ardı:

Bu islami cərəyanın təlimlərinə görə İmam:

- Allahın insanlarla əlaqələndiricisidir;

- bəşəriyyəti hər cür elmdən agah edən bələdçidir.

Qeyd olunur ki, bu dünyada biliyə yol həmişə açıqdır, çünki dünyaya mömin Müəllim göndərilmişdir. İmamın biliyi təbii və fövqəltəbiidir. Onlar insanlara özlərinin zəruri və vacib bildiyi qədər dini bilik verə bilərlər. İmamın vasitəsi olmadan effektli biliyə çatmaq mümkün deyildir.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/H%C9%99qiq%C9%99t

A258.2

 Continuation:

According to another philosophical movement called Ismailism, which was formed in the IX-XI centuries, human:

- has divine attributes and qualities;

- is a carrier of divine mysteries.

Here the principle of imamship (imamilik) with immortal and divine qualities is accepted and taught:

- the basis of knowledge belongs only to the Imam;

- the reason for the existence of the Imam is the ultimate cause of every being.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/H%C9%99qiq%C9%99t

A258.1

 Ardı:

IX-XI əsrlərdə təşəkkül tapan, ismaililik adlanan digər bir fəlsəfi cərəyana görə insan:

- ilahi sifətlərə və keyfiyyətlərə malikdir;

- ilahi sirlərin daşıyıcısıdır.

Burada ölümsüz və ilahi keyfiyyətlərə malik imamilik prinsipi qəbul edilir və təlim olunur ki:

- biliyin əsası yalnız İmama xasdır;

- İmamın varlığının səbəbi hər bir varlığın son səbəbidir.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/H%C9%99qiq%C9%99t

A257.2

Continuation:

The ideas put forward by the thinker are interpreted by analysts as follows:

- human contains the secrets of the material and spiritual worlds;

- in this sense, man is a microcosm;

- in this sense, man is a source of irrational knowledge.

According to Fazlullah Naimi:

- human is immortal both as a speaker and as a bearer of the divine spirit;

- all the qualities of Allah are immortal, and those qualities are inherent in human;

- but human is ignorant of these truths;

- by realizing oneself, human is able not only to understand all the mysteries of the universe, but also to become Allah.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/H%C9%99qiq%C9%99t

A257.1

 Ardı:

Mütəfəkkirin irəli sürdüyü ideyalar təhlillçilər tərəfindən belə şərh olunur ki:

- insan maddi və ihahi aləmlərin sirlərini özündə ehtiva edir;

- bu baxımdan insan mikrokosmosdur;

- bu mənada insan irrasional biliklərin mənbəyidir.

Fəzlullah Nəimiyə görə:

- insan həm natiq kimi, həm də ilahi ruhun daşıyıcısı kimi ölümsüzdür;

- Tanrının bütün keyfiyyətləri ölümsüzdür və o keyfiyyətlər insana xasdır;

- lakin, insan cahilliyindən bu həqiqətlərdən xəbərsizdir;

- insan özünü dərk etməklə nəinki kainatın sirlərinin hamısını anlamaq, hətta Tanrıya çevrilə bilməyə qabildir.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/H%C9%99qiq%C9%99t

A256.2

 Continuation:

The concept of unity, the idea of monotheism (tovhid), which is the basis of Islamic philosophy, is reflected in the works of various thinkers.

One of these philosophical directions was related to Hurufism. In the teachings of Fazlullah Naimi, the founder of Hurufism following ideas as:

 all names are 32;

 all things derive their existence from 32 letters;

 letters and words are inseparable from a perfect person;

 the spirit and the letter are the same

are put forward.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/H%C9%99qiq%C9%99t

A256.1

 Ardı:

İslam fəlsəfəsinin əsasını təşkil edən vahidlik konsepsiyası, tövhid ideyası müxtəlif mütəfəkkirlərin əsərlərində yer almışdır. 

Bu fəlsəfi istiqamətlərdən biri də hürufiliklə bağlı olmuşdur. Hürufiliyin banisi Fəzlullah Nəiminin təlimlərində: 

 bütün adlar 32-dir;

 bütün şeylər varlığını 32 hərfdən almışdır;

 hərf və kəlam kamil insandan ayrılmazdır;

 ruh və hərf eynidir

kimi ideyalar irəli sürülür.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/H%C9%99qiq%C9%99t