A313.2

 Continuation:

From the point of view of thinking, every change, every result has its own reason. This was adopted as the most common law.

At the same time, there are different options for cause-and-effect relationships. For example, the chain of causes that leads to any disease in the human body seems to be far removed from the cause-and-effect relationship between celestial bodies. Thus, there are many laws that are generally accepted that can be considered as cause-and-effect options.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A313.1

 Ardı:

Təfəkkür nöqtəyi nəzərindən hər bir dəyişikliyin, hər bir nəticənin öz səbəbi vardır. Bu, ən ümumi qanun kimi qəbul olunmuşdur.

Eyni zamanda, səbəb-nəticə əlaqəsinin müxtəlif variantları mövcuddur. Məsələn, insan orqanizmində hər hansı bir xəstəliyə gətirib çıxaran səbəblər zənciri göy cisimləri arasında özünü göstərən səbəb-nəticə əlaqəsindən xeyli uzaq kimi görünür. Beləliklə, ümumi kimi qəbul olunan çoxlu qanunlar vardır ki, onlara səbəb-nəticə variantları kimi baxmaq olar.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A312.2

 Continuation:

In this context, the ideas of the famous philosopher on aesthetics are especially noteworthy. Kant's ideas about aesthetic perception with his ability to make reflective judgments are noteworthy.

The philosopher offers a completely different way of thinking about understanding and judgment, which differs from the form mentioned earlier. He says that sometimes a situation may arise in which a person may not be able to determine what the concept is. At this point, he will begin to look for that commonality.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A312.1

 Ardı:

Bu kontekstdə tanınmış filosofun estetika barədə ideyalarını xüsusilə qeyd etmək olar. Kantın reflektləşdirici hökm yürütmək bacarığı ilə estetik qavrayış haqqında düşüncələri diqqəti çəkir.

Filosof anlamaq, hökm yürütməklə bağlı əvvəldə qeyd olunan formadan fərqlənən tamam başqa düşüncə tərzini də təqdim edir. Bildirir ki, bəzən elə vəziyyət yarana bilər ki, insan qarşısında duran anlayışın hansı ümumiyə aid olduğunu müəyyən etməyə bilər. Bu zaman o, həmin ümumini axtarmağa başlayacaq.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A311.2

 Continuation:

In this sense, Kant states that to claim, to rule, is the ability to attribute (subordinate) to the whole (general).

According to the philosopher, our general concepts are transcendental in human knowledge before the singles and special ones given to us by experience. In the moment of experience, a person remembers the concepts that preceded him (a priori) in order to understand the specific. Thus, an idea, a judgment is formed by finding its place in the general concept.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A311.1

 Ardı:

Bu mənada Kant qeyd edir ki, iddia etmək, hökm yürütmək təki (xüsusini) bütünə (ümumiyə) aid etmək, tabe etdirmək bacarığıdır.

Filosofa görə, ümumi anlayışlarımız təcrübənin bizə verdiyi təklərdən, xüsusilərdən öncə transendental olaraq insan biliyində vardır. Təcrübə anında insan xüsusini anlamaqdan ötrü ondan öncə (aprior) olan anlayışları, ümumini anır. Beləliklə, xüsusi anlayış ümuminin tərkibində özünə yer tapmaqla fikir, ideya, hökm formalaşır.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A310.2

 Continuation:

Man is not content to hear alone. He also thinks and understands the feeling, that is, what he hears. This means that man has taken a concept from his mind and attributed many different images and phenomena to it. It incorporates phenomena into that concept and connects it to it.

For example, we connect different processes, each of which is separate, to a single concept of "cause". In this case, we think and accept each of these processes as a cause.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A310.1

 Ardı:

İnsan yalnız duymaqla kifayətlənmir. O, həm də duyğunu, yəni duyduqlarını düşünür, anlayır. Bu, o deməkdir ki, insan öz təfəkküründən bir anlayışı götürüb, bir çox ayrı-ayrı görüntüləri, fenomenləri ona aid edir. Fenomenləri həmin anlayışın içinə salır, ona birləşdirir. 

Məsələn, biz hər biri ayrı-ayrı olan müxtəlif prosesləri vahid “səbəb” anlayışına bağlayırıq. Bu zaman biz həmin proseslərin hər birini səbəb kimi düşünürük, qəbul edirik.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A309.2

 Continuation:

Philosophers explain Kant's view as follows. Thought says, "The cause must be something," and experience accepts it as a cause when it sees it as "something."

It can also be explained by the fact that the structure of thinking and the algorithm of thought are almost the same in all people. When thinking that all “x”s have an “x”, everyone accepts that as true. Because no one has such a structure of thinking that he can claim the opposite.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A309.1

 Ardı:

Kantın fikrini fəlsəfə tədqiqatçıları aşağıdakı kimi izah edir. Təfəkkür deyir: “səbəb filan cür olmalıdır”, təcrübə isə nədə “filan cür olmağı” görürsə, onu səbəb kimi qəbul edir.

Həmçinin eyni mahiyyət etibarilə bunu belə izah etmək olar ki, insanların hamısında təfəkkürün quruluşu, fikir alqoritmi demək olar ki, eyni cürdür. Təfəkkür hökm edəndə ki, bütün “x”lərdə “x” vardır, bunu hamı doğru kimi qəbul edir. Çünki, heç kimdə belə bir təfəkkür quruluşu yoxdur ki, bunun əksini iddia edə bilsin.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A308.2

 Continuation:

This, of course, raises questions:

 so, where is the basis of objectivity?

 Is there anything that is objective in general?

Kant responds to these points by saying that there is objectivity and it is in the human mind itself. According to the philosopher, thinking is the law of our inner experience. In order to understand the world around us, man uses the network of concepts provided by the mind, its system of communication.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A308.1

 Ardı:

Buradan təbii ki, suallar meydana çıxır: 

 elə isə, obyektivliyin əsası haradadır?

 ümumiyyətlə, obyektiv olan bir şey varmı?

Kant bu mətləblərə belə cavab verir ki, obyektivlik var və insan təfəkkürünün özündədir. Filosofa görə, təfəkkür şüurumuzun içində olan təcrübəmizin qanunvericisidir. İnsan ətraf aləmi anlamaq üçün təfəkkürün verdiyi anlayışlar şəbəkəsindən, onun əlaqələr sistemindən istifadə edir.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A307.2

 Continuation:

The philosopher Kant, on the other hand, said that a person can even see an "x" in all his observations. However, he has no right to claim that the repetition of the "x" in all observations will continue indefinitely. The world has given no reason to make this claim.

To put it simply, observations are infinite, and human thought cannot comprehend infinity. He accepts the existence of infertility, but cannot explain its essence.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A307.1

 Ardı:

Filosof Kant isə sonuncu misalla bağlı deyirdi ki, insan hətta bütün müşahidələrində “x”-i görə bilər. Lakin, onun ixtiyarı yoxdur ki, belə bir iddia irəli sürsün ki, bütün müşahidələrdə “x”-in təkrarlanması sonsuza qədər davam edəcək. Ətraf aləm bu iddianı irəli sürmək üçün heç bir əsas verməmişdir. 

Filosofun fikrini bir qədər də sadələşdirsək, belə demək olar ki, müşahidələr sonsuzdur və insan düşüncəsi sonsuzluğu dərk edə bilmir. Sonsuzluğun mövcudluğunu qəbul edir, lakin onun mahiyyətini izah edə bilmir. 

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A306.2

 Continuation:

It follows that the transcendence of concepts is the basis of their objectivity.

According to some philosophers, human knowledge learns and collects concepts and laws from the world around it. This is illustrated by the example that a person observes the phenomenon of “xyz”. He sees that there is an "x" here. In the next stage, a person observes the events "xnm" and "xhr". He sees that there is an "x" in the following events also. Thus, he comes to the general conclusion and confirms that "x" is characteristic for each of these events. As a result, generalizations, laws and concepts are formed in society by this way.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A306.1

 Ardı:

Buradan belə bir nəticə hasil olur ki, anlayışların transendantlığı onların obyektivliyinin əsasıdır. 

Bəzi filosoflara görə, insan biliyi anlayışları, qanunları özündən kənardakı ətraf aləmdən öyrənib toplayır. Bu, belə bir misalla izah edilir ki, insan “xyz” hadisəsini müşahidə edir. Görür ki, burada “x” vardır. Növbəti mərhələdə insan “xnm” və “xhr” hadisələrini müşahidə edir. Görür ki, növbəti hadisələrdə də “x” vardır. Beləliklə, belə bir ümumi nəticəyə gəlir və təsdiq edir ki, “x” həmin hadisələrin hər biri üçün xarakterikdir. Nəticədə cəmiyyətdə ümumiləşdirmələr, qanunlar, anlayışlar belə formalaşır.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A305.2

 Continuation:

The philosopher believed that these standard concepts and their burden of meaning already existed in human thought. For this reason, their accepted essence is objective and common to all.

Thus, Kant calls the transcendence of the concepts of things and objects before experience. The philosopher used the expression "transcendent", which means "those of our senses", in relation to God, infinity, etc., and attributed the term "transcendent" to concepts.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A305.1

 Ardı:

Filosof belə hesab edirdi ki, həmin standart anlayışlar və onların məna yükü  insan təfəkküründə öncədən vardır. Bu səbəbdən də onların qəbul ounmuş mahiyyəti obyektivdir, hamı üçün ortaqdır. 

Beləliklə Kant şeylərin, nəsnələrin anlayışlarının təcrübədən qabaq olmasını onların transendantlığı adlandırır. Filosof “duyğularımzdan o taydakılar” anlamını verən “transendent” ifadəsini Tanrı, sonsuzluq və s., ilə bağlı işlədirdi, “transendant” ifadəsini isə anlayışlara aid edirdi.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A304.2

 Continuation:

Because a human life is not enough to test every experience, to learn everything.

However, at the same time, there is a judgment in the human mind that does not depend on experience before experience, that "there is no causeless result."

Kant, on the other hand, does not consider the standard concepts formed in the mind, as well as the judgments put forward through these concepts (in a sense, they can also be called "laws"), to be the product of experience.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A304.1

 Ardı:

Çünki, hər bir təcrübəni yoxlamağa, hər şeyi öyrənməyə bir insan ömrü bəs etmir. 

Lakin, eyni zamanda insan təfəkküründə təcrübədən qabaq, təcrübədən asılı olmayan belə bir mühakimə var ki, “səbəbsiz nəticə yoxdur”.

Kant isə təfəkkürdə formalaşmış standart anlayışları, həmçinin həmin anlayışlar vasitəsilə irəli sürülən mühakimələri (müəyyən mənada bunlara “qanunlar” da demək olar) təcrübədənin məhsulu hesab etmir.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant