A321.2

 Continuation:

Kant presents the following results based on the listed approaches:

- to feel and think about events and nature on the basis of expediency is not to see expediency in them;

- to feel that they are not alien to our ability to understand us, that something is native and appropriate to our way of thinking.

Kant also touches on the feelings of pleasure and approval associated with such an attitude of human thought to nature. The philosopher notes that we enjoy the fulfillment of our desires and we like it.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A321.1

 Ardı:

Kant sadalanan yanaşmalar əsasında aşağıdakı nəticələri təqdim edir:

- hadisələri, təbiəti məqsədəuyğunluq əsasında duymaq, düşünmək onların özündə məqsədəuyğunluğu görmək deyildir;

- onların bizi anlamaq bacarığına yad olmadığını, düşüncə tərzimizə nəsə doğma, uyğun olduğunu duymaq, sezməkdir.

Kant insan düşüncəsinin təbiətə belə münasibəti ilə əlaqədar həzz, bəyənmək duyğularına da toxunur. Filosof qeyd edir ki, istəklərimizin həyata keçməsi bizdə həzz doğurur və bunu bəyənirik.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A320.2

 Continuation:

The following thoughts of the philosopher Kant on this subject are especially noteworthy:

- due to the belief in the ability to make reflective judgments, in spite of all the random images (phenomena) in our experience, there is a wholeness, a syntheticity in our experience;

- we do not see our experience as a scattered collection of things and events, even the most unknown events do not destroy our experience, we remain confident that we will find a common ground to which it belongs and will occupy its place in the network of our knowledge.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A320.1

 Ardı:

Bu mövzuda filosof Kantın növbəti fikirlərini xüsusilə qeyd etmək olar: 

- reflektləşdirici hökm yürütmək bacarığında olan inama görədir ki, təcrübəmizdəki bütün təsadüfi görüntülərə (fenomenlərə) baxmayaraq təcrübəmizdə bir bütövlük, sintetiklik vardır; 

- biz öz təcrübəmizi şeylərin, olayların dağınıq yığnağı kimi görmürük, hətta ən bilinməz hadisələr də təcrübəmizi dağıtmır, bizdə inam qalır ki, onun aid olduğu ümumini tapacağıq və biliyimizin şəbəkəsində o öz xanasını tutacaqdır.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A319.2

 Continuation:

Thus, that goal refers to the consciousness of the primary cause, which governs them and is a higher conscious being. In philosophy, teleologism is the view of creation as a purposeful, organized system.

According to some philosophers, Kant did not accept the teleological form of existence. Thus, the philosopher accepts expediency only in the following construction. That is, man's ability to make reflective judgments is preceded by the principle that "look at the world as if it had been measured by some intellect."

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A319.1

 Ardı:

Beləliklə, həmin məqsəd onları idarə edən, ali şüurlu varlıq olan ilkin səbəbiyyətin bilincinə aiddir. Fəlsəfədə yaradılışa məqsədəuyğun qurulmuş, düzənlənmiş sistem kimi baxmağa teleologizm deyilir.

Bəzi filosoflara görə, Kant varlığın teleoloji biçimdə olmasını qəbul etməmişdir. Belə ki, filosof məqsədəuyğunluğu yalnız aşağıdakı konstruksiyada qəbul edir. Yəni, insanın reflektləşdirici hökm yürütmək bacarığına öncədən belə bir prinsip qoyulub ki, “dünyaya elə bax, sanki o, hansısa ağılla ölçülüb-biçilibdir”.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A318.2

 Continuation:

However, some research philosophers do not believe that Kant put forward the idea that the world should be measured and shaped by anyone.

According to them, there were philosophers in the world who saw a certain harmony, the need for one event to another, and drew conclusions. They have come to the conclusion that there is a purpose on the world stage. That is, events and processes take place in accordance with the intended purpose, they move to their future.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A318.1

 Ardı:

Bununla belə, bir sıra tədqiqatçı filosoflar Kantın dünyanın kiminsə tərəfindən məqsədəuyğunluqla ölçülüb biçilməsi ideyasını irəli sürməsinə inanmırlar. 

Onlara görə, dünyada müəyyən uyğunluğu, bir hadisənin başqasına gərəkliyini görüb, nəticə çıxaran filosoflar olubdur. Buradan belə bir nəticə hasil etmişlər ki, dünya səhnəsində məqsədəuyğunluq vardır. Yəni, hadisə və proseslər irəlicədən qoyulmuş məqsədə uyğun şəkildə baş verirlər, öz gələcəklərinə keçirlər.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A317.2

 Continuation:

Kant believes that man does not know the law that governs when he encounters events and episodes that he does not understand the cause of. However, when he watches it, he does not regret it. Thus, there is a belief that there is a reason and a force that controls and directs all this.

According to the philosopher, according to this belief, things and events in the world are arranged in such a way that it is as if they were arranged for a common purpose. Each of them leaves the stage, fulfilling the role assigned to him in the realization of that goal. This is called expediency - teleology.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A317.1

 Ardı:

Kant hesab edir ki, insan səbəbini anlamadığı hadisələrlə, epizodlarla qarşılaşan zaman idarə edən qanunu bilmir. Lakin, ona tamaşa edəndə bundan üzülmür. Belə ki, onda belə bir inam formalaşır ki, bütün bunları idarə edən, yönəldən hansısa səbəb, qüvvə vardır.

Filosofa görə, bu inama əsasən, dünyada şeylər, hadisələr elə düzülüb, elə gedişdədir ki, sanki onlar ümumi bir məqsədlə yerbəyer ediliblər. Onların hər biri həmin məqsədin gerçəkləşməsində ona ayrılmış rolu yerinə yetirərək səhnədən çıxır. Buna məqsədəuğunluq - teleologiya deyilir.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A316.2

 Continuation:

Thus, Kant begins to study the ability to make reflective judgments. The philosopher thus tries to understand the main aspects of aesthetic phenomena, aesthetic taste as a skill.

According to the philosopher, a person becomes anxious when he encounters events and episodes that he does not understand the cause of. However, there are those who look at these mysteries and unknowns from a different perspective. Such an approach and view is found in the consciousness or scientific research of people who watch the world and events with pleasure and enthusiasm.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A316.1

 Ardı:

Beləliklə, Kant reflektləşdirici hökm yürütmək bacarığını öyrənməyə başlayır. Filosof bununla estetik hadisələrin başlıca cəhətlərini, estetik zövqü bir bacarıq kimi anlamağa cəhd edir. 

Filosofa görə, insan səbəbini anlamadığı hadisələrlə, epizodlarla qarşılaşanda narahat olur. Lakin, bu müəmmalara, bilinməzliklərə başqa bir prizmadan baxanlar da olur. Belə bir yanaşmaya, baxışa ətraf aləmə, hadisələrə ləzzətlə, vurğunluqla tamaşa edən insanların bilincində və ya elmi axtarışlarında rast gəlinir.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A315.2

 Continuation:

According to Kant, when a person encounters an event (singular), he believes that there is a relatively narrow generality that indicates the specificity of that event.

Believing in the existence of that commonality, the philosopher calls the idea of seeking that commonality "the ability to make reflective judgments."

He states this in his book of “A Critique of Judgment”. It should be noted that the concept of "reflection" was first used in this sense by the English philosopher Locke. Reflective consciousness means searching consciousness.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A315.1

 Ardı:

Kanta görə, insan bir hadisəyə (təkcəyə) rast gələndə həmin hadisənin özəlliyini göstərən nisbətən dar tutumlu ümuminin olmasına inanır.

Həmin ümuminin olmasına inanıb, həmin ümumini axtarmaq düşüncəsinə filosof “reflektləşdirici hökm yürütmək bacarığı” deyir.

Bu barədə o, “Hökm yürütmək bacarığının tənqidi” adlı əsərində bildirir. Qeyd edək ki, “reflektləşdirmək” anlayışını bu mənada ilk dəfə ingilis filosofu Lokk işlədib. Reflektləşdirən şüur özündə axtarışlar aparan şüur anlamına gəlir.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A314.2

 Continuation:

Thus, in the case of a specific event, that particular event is referred to as one of the cause-and-effect options. According to the generality, the nature of this feature is determined. Or, it can be said that a special event takes on the features of a general event.

In this context, the cause-and-effect chain of colds and pneumonia can be exemplified. When pneumonia is taken as a result, the characteristics of pneumonia apply to a patient with a cold.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A314.1

 Ardı:

Beləliklə, konkret hadisə halında həmin xüsusi hadisə səbəb-nəticə variantlarından birinə aid edilir. Aid edilən ümumiyə görə həmin xüsusinin  necəliyi müəyyən olunur. Yaxud, belə də demək olar ki, xüsusi hadisə ümumi hadisənin sifətlərini almış olur. 

Bu kontekstdə soyuqdəymə və sətəlcəm səbəb-nəticə zəncirini misal göstərmək olar. Sətəlcəm nəticə kimi qəbul olunanda sətəlcəmin xüsusiyyətləri  soyuqdəyməsi olan xəstəyə aid edilir.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant