Rational code of behaviour (22)

Muslims

Holy Prophet says:

"None of you has faith until he loves for his brother what he loves for himself."

Those who abuse Muslims

Holy Quran says:

"Bear patiently what they (abusers) say."

(Holy Quran: 20:130)

"Disregard their annoying talk."

(Holy Quran: 33:48)

"When you hear Allah's messages disbelieved in and mocked at, sit not with them until they enter into some other talk."

(Holy Quran: 4:140)

Source: www.muslim.org

Rasional davranış qaydası (21)

Müsəlmanlar

Müqəddəs Quran buyurur:

"Yaxşılıq etməkdə və pis əməllərdən çəkinməkdə əlbir olun, günah iş görməkdə və düşmənçilik etməkdə bir-birinizə kömək göstərməyin."

(Müqəddəs Quran: 5:2)

Müqəddəs Peyğəmbər buyurur:

"Bir-birinizdən nifrət etməyin, bir-birinizə qarşı qısqanc olmayın, bir-birinizi baykot etməyin, qardaşlıqla Allahın qulu olun; müsəlmana öz  qardaşı ilə üç gündən artılq əlaqələri kəsmək (küsülü qalmaq) icazə verilməmişdir."

Müqəddəs Peyğəmbər həmçinin buyurur:

"Siz iman əhlini bir insan orqanizmi kimi bir-birinə qarşı hörmətdə, sevgidə və xeyirxahlıqda görəcəksiniz: əzalardan biri naxoşladığı zaman bütün bədən bunu hiss edir, müəyyən bir hissəsi isə buna yuxusuzluq və qızdırma ilə cavab verir. "

Mənbə: www.muslim.org

Rational code of behaviour (21)

Muslims

Holy Quran says:

"Help one another in good and righteous works, and do not help one another in sin and aggression."

(Holy Quran: 5:2)

Holy Prophet says:

"Do not hate one another and do not be jealous of one another and do not boycott one another, and be servants of Allah, as brothers; and it is not lawful for a Muslim to sever his relations with his brother for more than three days."

Holy Prophet says also:

"You will see the believers in their having mercy for one another, and in their love for one another, and in their kindness towards one another, like the human body: when one limb is ailing, the whole body feels it, one part calling out the other with sleeplessness and fever."

Source: www.muslim.org

Rasional davranış qaydası (20)

Səlahiyyətlilər

Müqəddəs Peyğəmbər buyurur:

"İtatət (səlahiyyətlilərə) yaxşı (məqbul) məsələlərə aiddir. Belə ki, qeyri-məqbul məsələlərlə bağlı əmrlərə itaət olunmamalıdır."

Müsəlmanlar

Müqəddəs Quran buyurur:

"Hamılıqla Allahın ipinə (dininə, Qurana) möhkəm sarılın və ayrılmayın! Allahın sizə verdiyi nemətini xatırlayın ki, siz bir-birinizə düşmən ikən. O sizin qəlblərinizi birləşdirdi və Onun neməti sayəsində bir-birinizlə qardaş oldunuz."

(Müqəddəs Quran: 3:103)

"Həqiqətən, möminlər (dində) qardaşdırlar. Buna görə də (aralarında bir mübahisə düşsə) iki qardaşınızın arasını düzəldin…

…Bir-birinizə tənə etməyin (ayıb tutmayın) və bir-birinizi pis ləqəblərlə çağırmayın."

(Müqəddəs Quran: 49:10-12)

Mənbə: www.muslim.org

Rational code of behaviour (20)

Authorities

Holy Prophet says:

"Obedience (of authority) is due only in good matters", i.e., orders to do wrong must not be obeyed."

Muslims

Holy Quran says:

"Hold fast by the covenant of Allah all together and be not disunited. And remember Allah's favour to you when you were enemies, then He united your hearts, so by His favour you became brethren."

(Holy Quran: 3:103)

"The believers are brethren, so make peace between your brethren . . . Do not find fault with your own people, nor call one another by (bad) nick­names."

(Holy Quran: 49:10-12)

Source: www.muslim.org

Rasional davranış qaydası (19)

Səlahiyyətlilər

Səlahiyyətli vəzifələrə seçilmiş və təyin olunmuş insanlar barədə Müqəddəs Quran buyurur:

"Allah sizə əmanətləri öz sahiblərinə qaytarmanızı və insanlar arasında hökm etdiyiniz zaman ədalətlə hökm etmənizi əmr edir."

(Müqəddəs Quran: 4:58)

Bəzi digər prinsiplər aşağıdakı kimidir:

"Ey iman gətirənlər! Allaha, Peyğəmbərə və özünüzdən olan ixtiyar (əmr) sahiblərinə itaət edin! Əgər bir iş barəsində mübahisə etsəniz, Allaha və qiyamət gününə inanırsınızsa, onu Allaha və Peyğəmbərə həvalə edin!"

(Müqəddəs Quran: 4:59)

Müəllif qeyd edir ki, biz fikir ayrılıqlarını Müqəddəs Quranın və Müqəddəs Peyğəmbərin timsalında həll etməliyik.

Mənbə: www.muslim.org

Rational code of behaviour (19)

Authorities

Regarding electing and appointing people to positions of authority, the Holy Quran says:

"Allah commands you to make over trusts (or positions of trust and authority) to those worthy of them."

(Holy Quran: 4:58)

Some other principles are as follows: 

"Obey Allah and obey the Messenger and those in authority from among you; then if you quarrel about anything (with your authorities) refer it to Allah and the Messenger"

(Holy Quran: 4:59)

Author writes that, we should settle the disagreement by means of the Holy Quran and the Holy Prophet's example.

Source: www.muslim.org

Rasional davranış qaydası (18)

İşəgötürənlər/İşçilər

Müqəddəs Peyğəmbərin səhabəsindən:

"Mən Müqəddəs Peyğəmbərin on il xidmətində oldum və O, heç zaman mənə demədi: “Bunu nə üçün etdin” və ya “Bunu nə üçün etmədin”.

Heyvanlar

Müqəddəs Quran buyurur:

"Yerdə gəzən elə bir heyvan, qanadları (iki qanadı) ilə uçan elə bir quş yoxdur ki, sizin kimi ümmətlər olmasın."

(Müqəddəs Quran: 6:38)

Müəllif yazır ki, bir nəfər Müqəddəs peyğəmbərdən soruşur:

-      "Heyvanlarla yaxşı davranmağa görə bizim üçün (Allahdan) mükafat vardırmı?"

O, cavab verdi:

-      "Sağlam ciyəri olan hər bir heyvanda bir mükafat vardır."

Mənbə: www.muslim.org

Rational code of behaviour (18)

Employers/Employees

A companion of the Holy Prophet, related:

"I served the Holy Prophet for ten years, and he never said to me… `Why have you done this', or `Why have you not done that'."

Animals

Holy Quran says:

"There is no animal in the earth, nor a bird flying on its two wings, but they are communities like yourselves (O people)."

(Holy Quran: 6:38)

Author writes that, someone asked the Holy Prophet:

-      "Is there a reward for us (from Allah) for doing good to beasts?"

He replied:

-      "In every animal having a liver fresh with life there is a reward."

Source: www.muslim.org

Rasional davranış qaydası (17)

Arvadlar/Ərlər

"Sizlərdən ən yaxşısı həyat yoldaşına qarşı mehriban (xoşsifət) olanınızdır."

(Müqəddəs Peyğəmbər)

İşəgötürənlər/İşçilər

Müqəddəs Quran buyurur:

"O möminlər ki, əmanətlərini və əhdlərini (şərtlərini) qoruyub saxlayarlar."

(Müqəddəs Quran: 23:8)

Burada "əhd" anlayışı öhdəliyi və işçinin öz işəgötürəni qarşısında  daşıdığı digər vəzifələri ehtiva edir.

Lakin, "şərt" anlayışı isə işəgötürənlə işçi arasında bağlanmış müqaviləni ehtiva edir.

"Allah buyurur: Qiyamət günündə üç qrup insanların əleyhinə olacağam: …(üçüncüsü onlardır ki,) xidmətçisinin əməyini istifadə edir, lakin məvacibini ödəmir."

(Müqəddəs Peyğəmbər)

Mənbə: www.muslim.org

Rational code of behaviour (17)

Wives/Husbands

"The best of you are those who are kindest to their wives."

(Holy Prophet)

Employers/Employees

Holy Quran says:

"(The true believers) are those who are keepers of their trusts and covenants."

(Holy Quran: 23:8)

Here the term of "trusts" includes the duties and the other things with which an employee is entrusted by his employer.

But, the term of "covenants" includes the contract by which both the employer and the employee are bound.

"Allah says: There are three persons whose opponents I shall be on the Day of Judgment . . . (the third is) the person who employs a servant and receives fully the labour due from him, but does not pay his wages."

(Holy Prophet)

Source: www.muslim.org

Rasional davranış qaydası (16)

Yoxsullar və ehtiyaclılar

"Qonşusu ac olarkən mədəsini dolduran kəs müsəlman deyildir."

(Müqəddəs Peyğəmbər)

Arvadlar/Ərlər

Müqəddəs Quran buyurur:

"Onlar (həyat yoldaşlarınız) sizin, siz də onların libasısınız. (Bir-birinizə həddindən artıq yaxınsınız)."

(Müqəddəs Quran: 2:187)

"Sizin üçün onlarla ünsiyyət edəsiniz deyə, öz cinsinizdən zövcələr xəlq etməsi, aranızda (dostluq) sevgi və mərhəmət yaratması da Onun qüdrət əlamətlərindəndir."

(Müqəddəs Quran: 30:21)

  Mənbə: www.muslim.org

Rational code of behaviour (16)

Poor and needy

"He is not a believer who fills his stomach while his neighbour is hungry."

(Holy Prophet)

Wives/Husbands

Holy Quran says:

"They (your wives) are a garment for you, and you are a garment for them."

(Holy Quran: 2:187)

"Of His (Allah's) signs is that He created spouses for you from yourselves so that you might find quiet of mind in them, and He put between you love and compassion."

(Holy Quran: 30:21)

  Source: www.muslim.org

Rasional davranış qaydası (15)

Yoxsullar və ehtiyaclılar

Müqəddəs Quran buyurur:

"Dini yalan hesab edəni gördünmü?. O elə adamdır ki, yetimi itələyib qovar. Və (xalqı) yoxsulu yedirtməyə rəğbətləndirməz."

(Müqəddəs Quran: 107:1-3)

"O kəslər ki, onların mallarında müəyyən bir haqq (pay) vardır – Dilənən və (hər şeydən) məhrum olan (lakin abrına qısılıb dilənməyən) kimsə üçün."

(Müqəddəs Quran: 70:24-25) 

Qonşular

"…Yaxın və uzaq qonum-qonşuya yaxşılıq edin!"

(Müqəddəs Quran: 4:36) 

  Mənbə: www.muslim.org

Rational code of behaviour (15)

Poor and needy

Holy Quran says:

"Have you seen him who goes against religion? That is the one who is rough to the orphan and does not urge the feeding of the needy."

(Holy Quran: 107:1-3)

"(The true believers are those) in whose wealth there is a known right for the beggar and the destitute."

(Holy Quran: 70:24-25) 

Neighbours

"Be good to . . . the neighbour belonging to your people and the alien neighbour."

(Holy Quran: 4:36) 

  Source: www.muslim.org

Rasional davranış qaydası (14)

Yetimlər və binəsib uşaqlar

Müqəddəs Quran buyurur:

"Yetimləri nikah yaşına çatıncaya qədər sınayın. Əgər ağla dolduqlarını (həddi-buluğa çatdıqlarını) hiss etsəniz, mallarını özlərinə qaytarın..."

(Müqəddəs Quran: 4:6)

Yoxsullar və ehtiyaclılar

Müqəddəs Quran buyurur:

"…Yaxşı əməl sahibi əslində …(Allaha) məhəbbəti yolunda malını (kasıb) qohum-əqrəbaya, yetimlərə, yoxsullara, (pulu qurtarıb yolda qalan) müsafirə (yolçulara), dilənçilərə və qulların azad olunmasına sərf edənlərdir."

(Müqəddəs Quran: 2:177)

"Sən nə bilirsən (haradan bilirsən) ki, əqəbə nədir?! (O) bir kölə azad etməkdir; yaxud aclıq günü (zamanı) yemək verməkdir - qohumluq əlaqəsi çatan bir yetimə. Və ya (taqətsizlikdən) torpağa sərilmiş bir miskinə!"

(Müqəddəs Quran: 90:11-16) 

Mənbə: www.muslim.org

Rational code of behaviour (14)

Orphans and destitute children

Holy Quran says:

"Test them (orphans) when they reach the age of majority, and if you find them to be mature, hand over their property to them."

(Holy Quran: 4:6)

Poor and needy

Holy Quran says:

"Righteous is he who . . . gives away wealth out of love for Him to the near of kin and the orphans and the needy and the wayfarer and to those who ask and to set slaves free."

(Holy Quran: 2:177)

"What will make you understand what the uphill road (to success) is? (It is) to free a slave, or feed at a time of hunger an orphan who is a relative or the poor man lying in the dust."

(Holy Quran: 90:11-16) 

  Source: www.muslim.org

Rasional davranış qaydası (13)

Digər yaxın qohumlar

Müqəddəs Quran buyurur:

"Qohum-əqrəbaya da, miskinə də, (pulu qurtarıb yolda qalan) müsafirə də haqqını ver."

(Müqəddəs Quran:17:26)

Uşaqlar

Müqəddəs Quran buyurur:

"Yoxsulluqdan qorxub (Cahiliyyət dövründə olduğu kimi) övladlarınızı (xüsusilə, qız uşaqlarını) öldürməyin. Biz onların da, sizin də ruzinizi veririk."

(Müqəddəs Quran:17:31)

Yetimlər və binəsib uşaqlar

Müqəddəs Quran buyurur:

"Allahın sizə dolanmaq ünün bəxş etdiyi malları (və ya Allahın sizi üzərində qəyyum təyin etdiyi yetim malını) səfehlərə (ağılsızların əlinə) verməyin. Onları həmin maldan yedirdib geyindirin və özlərinə xoş sözlər deyin."

(Müqəddəs Quran:4:5) 

Mənbə: www.muslim.org

Rational code of behaviour (13)

Other Near Relatives

Holy Quran says:

"Give to the near relative his due, and also to the needy and to the traveller (in need of help)."

(Holy Quran: 17:26)

Children

Holy Quran says:

"Do not kill your children for fear of poverty - We (Allah) provide for them and for you."

(Holy Quran: 17:31)

Orphans and destitute children

Holy Quran says:

"Maintain the orphans out of their property and clothe them and give them a good education."

(Holy Quran: 4:5) 

Source: www.muslim.org