İslam iqtisadi sistemi: prinsiplərdən mikroqitisadi və makroiqtisadi sahələrə baxış (40)

Ardı

Nəticə etibarilə:

-      maliyyə və inkişafla bağlı bu baxış İslam banklarının iqtisadi performansın maliyyələşdirilməsinə faydalı təsirlərini önə çəkir.

Ənənəvi maliyyə sistemində faiz məbləği maliyyə fordları üzrə öncədən müəyyən olunmuş borc dövrü ərzində əsas məbləğin üzərinə əlavə olunmuş razılaşdırılmış xərci ifadə edir.

Ənənəvi maliyyə sisteminin əksinə olaraq, İslam bankçılığının əsas əhkamı ribanın qadağan olunmasından ibarətdir.

“Əlavə”nin hərfi mənası borclar, yaxud satışlar vasitəsilə kapitalın haqsız artımı kimi izah olunur.

İslam alimləri arasında ümumi konsensus ondan ibarətdir ki:

-      riba təkcə sələmi deyil, həmçinin investisiyanın vəziyyətindən asılı olmayaraq istənilən formada geri götürülən əlavə, təsbit olunmuş, öncədən razılaşdırılmış faiz yükünü ehtiva edir.

(İqbal və Tsubota, 2006; İqbal və Miraxor, 2006; İqbal və Lleuellin, 2000).

Əbdül Qafar İsmailin və Norazia Çi Ərşadın tədqiqat işindən

Islamic economic system: from principles to microeconomics and macroeconomics fields (40)

Continuation

As a consequence:

-      this view of finance and development highlights the useful impact of Islamic banks financing on economic performance.

In conventional finance interest represents the contractible cost for funds tied to the amount of principal over a pre-specified lending period.

As opposed to the conventional finance, central tenet of the Islamic banking system is the prohibition of riba.

Literal meaning “an excess” is interpreted as any unjustifiable increase of capital whether through loans or sales.

The general consensus among Islamic scholars is that:

-      riba covers not only usury but also the charging of interest and any positive, fixed, predetermined rate of return that are guaranteed regardless of the performance of an investment.

(Iqbal and Tsubota, 2006; Iqbal and Mirakhor, 2006; Iqbal and Llewellyn, 2000).

Used from paper of Abdul Ghafar Ismail and  Noraziah Che Arshad

İslam iqtisadi sistemi: prinsiplərdən mikroqitisadi və makroiqtisadi sahələrə baxış (39)

Ardı

Bu baxımdan, İslam bankçılığı industriyası:

ü məhsuldarlığı inkişaf etdirməkdə;

ü və nəticə etibarilə iqtisadi performansda

mühüm rola malikdir.

Onun:

o   fondları təmin etməkdə;

o   və beləliklə, iqtisadi inkişafı innnovativ sahibkarlıq vasitəsilə möhkəmləndirməkdə

kritik element kimi rolu vardır.

İslam bankları iqtisadi inkişafda ona görə əsas rola malikdirlər ki, məhz onlar hansı firmaların rəbbani mal fondlarından istifadə etmələrini seçirlər.

Bu yanaşmaya görə, İslam bankları:

ü kapitalın bölüşdürülməsinə təsir etməklə;

ü və firmalardan əlverişli mənfəət dərəcəsi əldə etməklə

iqtisadi inkişafın istiqamətini tənzimləyirlər.

Əbdül Qafar İsmailin və Norazia Çi Ərşadın tədqiqat işindən

Islamic economic system: from principles to microeconomics and macroeconomics fields (39)

Continuation

Therefore, the role of Islamic banking industry is vital:

ü to generate productivity;

ü and consequently on the economic performance.

Their role in:

o   providing funds;

o   and hence, fostering economic development with the innovative entrepreneurship

as the critical element.

Islamic banks play a pivotal role in economic development because they choose which firms get to use rabbul mal’s funds.

According to this view, the Islamic banks adjust the path of economic progress:

ü by affecting the allocation of capital;

ü and by receiving a favorable profit rate from firms.

Used from paper of Abdul Ghafar Ismail and  Noraziah Che Arshad

İslam iqtisadi sistemi: prinsiplərdən mikroqitisadi və makroiqtisadi sahələrə baxış (38)

Ardı

Faizdən fərqli olaraq, İslam bankı:

o   ticarətdən;

o   və kommersiya fəaliyyətindən

mənfəət qazanmağı təşviq edir, hansı ki, bu:

§  qarşılıqlı ticarət;

§  və əməkdaşlıq

əsasında mənfəətin və riskin bölüşdürülməsi yolu ilə meydana gəlir.

Burada mənfəət:

o   mudharabah;

o   və muşarakah

kimi tələb əsaslı kapital yatırımı əsasında yaranır.

Sonuncusu əlavə dəyər formalaşdıran əmtəələrin real istehsalına və tədarükünə birbaşa cəlb edilərək:

ü məhsuldarlığı;

ü və yaradıcılığı (kreativliyi)

təşviq edir.

Əbdül Qafar İsmailin və Norazia Çi Ərşadın tədqiqat işindən

Islamic economic system: from principles to microeconomics and macroeconomics fields (38)

Continuation

Parting itself from interest, Islamic bank encourages profits from:

o   trading;

o   and commerce

which are created via:

§  mutual trade;

§  and cooperation

while by means of profit-sharing and risk.

Profits are created through the demand-driven equity investment:

o   mudharabah;

o   and musharakah.

The latter can promote:

ü productivity;

ü and creativity

as it is directly involved in real production and the provision of value-added goods.

Used from paper of Abdul Ghafar Ismail and  Noraziah Che Arshad

İslam iqtisadi sistemi: prinsiplərdən mikroqitisadi və makroiqtisadi sahələrə baxış (37)

Ardı

Müəlliflər yazır ki:

Faktiki olaraq, onlar hətta daha irəli gedərək başqa modelləri yaşam-dövrü çərçivəyə daxil edə bilərlər.

Buna qeyri-müəyyənliklərin erkən və ya sonradan həlli ilə bağlı agentlərin üstünlük qazana biləcəkləri, gözlənilən faydalılığı ehtiva etməyən modelləri misal göstərmək olar.

Bu, planlaşdırma ilə bağlı hər hansı üstünlüklər vermir.

Yaşam-dövrü çərçivə “barmaq hesabı” davranışını istisna edir.

“Barmaq hesabı” davranışına əsasən ev təsərrüfatları sadəcə öz gəlirlərinin müəyyən kəsimini xərcləyirlər.

iii. İnvestisiya

İslam bankçılığına giriş İslamın faizi (ribanı) qadağan etməsi, digər tərəfdən ticarəti və tərəfdaşlığı (şirkəti) təşviq etməsi faktına əsaslanır.

Burada məqsəd faiz gəlirli bank sisteminə etibarlı alternativ yaratmaqdan ibarətdir.

Əbdül Qafar İsmailin və Norazia Çi Ərşadın tədqiqat işindən

Islamic economic system: from principles to microeconomics and macroeconomics fields (37)

Continuation

The authors write that:

In fact, they would go even further and include under the life-cycle framework other models.

For example, models that do not assume expected utility, that agent may have a preference for the early or late resolution of uncertainty.

This does not confer any planning advantages.

The life-cycle framework does rule out the “rule of thumb” behavior.

Under the “rule of thumb” behavior households simply spend a fixed fraction of their income.

iii. Investment

The introduction of Islamic banking stems from the fact that Islam prohibits interest (riba) and encourages trade (bay’) and partnership (Shirkah).

Its role is to produce a viable alternative to the interest-bearing banking system.

Used from paper of Abdul Ghafar Ismail and  Noraziah Che Arshad

İslam iqtisadi sistemi: prinsiplərdən mikroqitisadi və makroiqtisadi sahələrə baxış (36)

 Ardı

Müəlliflər belə misal göstərir ki:

Sözügedən çərçivənin tərkibinə “bufer ehtiyatı” modelini aid edə bilərik.

Model belə fərz edir ki, agentlər borclana bilmirlər və bu anda gözləmək imkanları yoxdur.

Baxmayaraq, gözlənilir ki, istehlak əvvəlki sabit gəlir mödellərindən də çox, məhz gəlirə görə təmin olunur.

Ümumilikdə isə belə bir ilkin şərti istisna edə bilmərik ki, yaşam boyu istehlak davranışı:

ü vərdişlər;

ü kapital bazarının natamamlıqları;

ü yığım barədə ər və arvad arasında fikir ayrılıqları;

ü məhdud hesablama imkanları;

ü daim dəyişkən olan gələcək hadisələrə uyğunlaşma

kimi mühüm xüsusiyyətləri ehtiva edə bilər.

Əbdül Qafar İsmailin və Norazia Çi Ərşadın tədqiqat işindən

Islamic economic system: from principles to microeconomics and macroeconomics fields (36)

Continuation

The authors do example that:

We would certainly include within the framework the “buffer stock” model.

This model assumes that agents cannot borrow and that they are impatient.

Even though this predicts much more tracking of consumption with income than earlier permanent income models can accommodate.

More generally we would not rule out, a priori, that life-cycle behavior can include potentially important features such as:

ü habits;

ü imperfections in capital markets;

ü disagreements between husband and wife about how much to save;

ü limited computational powers;

ü and discounting of the future that changes over time.

Used from paper of Abdul Ghafar Ismail and  Noraziah Che Arshad

İslam iqtisadi sistemi: prinsiplərdən mikroqitisadi və makroiqtisadi sahələrə baxış (35)

Ardı

Müəlliflər yazır:

Nə üçün Yusif Peyğəmbər taxılın ehtiyata saxlanılmasını tövsiyə etdi?

Hətta, bu, daxili investisiyanın köhnəlmədən sonrakı sıfır dərəcəli gəlirliliyə malik forması olsa belə.

Nə üçün Yusif Peyğəmbər bunun xaricə müsbət gəlirlilik dərcəsi ilə borca verilməsini tövsiyə etmədi?

Beləcə də taxılın daxildə ehtiyata saxlanılması daha etibarlı hesab edildi.

Çox önəmli cəhət ondan ibarətdir ki, gələcək istehlak məqsədi ilə yığım qərarı səmərəli strategiya hesab olunmuşdur.

Bu ən ümumi yanaşmaya görə, yaşam-dövrü çərçivə sadəcə təsdiq edir ki, agentlər ardıcıl (sabit) məqsədlərə nail olmaqdan ötrü malik olduqları ən yaxşı məlumatlar sistemini istifadə edərək əlaqəli qərarlar qəbul edirlər.

Bu baxış yaşam-dövrü ənənədə öncəki məhdudlaşdırıcı modellərlə uzlaşmayan çoxlu sayda modelləri istisna etmir.

Buna sabit gəlir modelinin bəlli variantlarını və başqalarını misal göstərmək olar.

Əbdül Qafar İsmailin və Norazia Çi Ərşadın tədqiqat işindən

Islamic economic system: from principles to microeconomics and macroeconomics fields (35)

Continuation

The authors ask:

Why did Prophet Yusuf recommend storing the grain?

Even, this is a form of domestic investment yielding a rate of return of zero before depreciation.

Why Prophet Yusuf didn’t recommend lending it broad at a positive rate of return?

Thus storing the grain at home was a much safer course.

More importantly, the saving decision for later consumption is considered as effective strategy.

In its most general formulation, the life-cycle framework simply asserts that agents make sequential decisions to achieve a coherent (and “stable”) goal using currently available information as best they can.

This view does not rule out many models which would not be consistent with earlier restrictive models in the life-cycle tradition.

For example, certain variants of the permanent income model and etc.

Used from paper of Abdul Ghafar Ismail and  Noraziah Che Arshad

İslam iqtisadi sistemi: prinsiplərdən mikroqitisadi və makroiqtisadi sahələrə baxış (34)

Ardı

Müəlliflər yazır:

Həmin çərçivənin iqtisadi ixtisasda:

ü sonsuz üfüqi modellərə (bundan sonrakı həyatımızı ehtiva edən);

ü və sonlu üfüqi modellərə

əsaslanan mötəbər tarixi vardır.

Bu sahədə 1950-ci illərdən bəri baş verən inkişaf sözügedən çərçivənin əhatəsini, dərinliyini və əlaqəliliyini artırmışdır.

Bunun müasir versiyasında:

o   istehlak;

o   yığım;

o   təhsil;

o   insan kapitalı;

o   nigah;

o   artım;

o   və əmək təklifi

kimi çoxlu sayda yaşam dövrü seçimlərin modelləşdirilməsi barədə düşüncələr üçün bələdçi mövcuddur.

Əbdül Qafar İsmailin və Norazia Çi Ərşadın tədqiqat işindən

Islamic economic system: from principles to microeconomics and macroeconomics fields (34)

Continuation

The authors write:

The framework has a venerable history in the economics profession, with roots in the:

ü infinite horizon models (including our life hereafter);

ü and the finite horizon models.

Developments since the 1950s have considerably increased the breadth, depth and coherence of the framework.

The modern version provides a guide to thinking about the modeling of many life-cycle choices such as:

o   consumption;

o   saving;

o   education;

o   human capital;

o   marriage;

o   fertility;

o   and labor supply.

Used from paper of Abdul Ghafar Ismail and  Noraziah Che Arshad

İslam iqtisadi sistemi: prinsiplərdən mikroqitisadi və makroiqtisadi sahələrə baxış (33)

Ardı

İkinci yuxuda yeddi quru sünbül yeddi yaşıl sünbülü yeyir.

Bu yuxular barədə eşidən Yusif Peyğəmbər bunu belə yozur ki, Misir yeddi il boyunca bolluq içində yaşayandan sonar yeddi il qıtlıqla üzləşəcək.

O, qıtlıq illərinin təminatı üçün istehlak qənaəti strategiyasını tövsiyə edir.

Hansı ki, bununla Firon bolluq illərində istehsal olunan taxılın beşdə bir hissəsini müvafiq olaraq yığıma yönəltəcəkdi.

İbnu Xazirin təfsirinə görə, Firon bu planı bəyənərək Yusif Peyğəmbəri özünün maliyyə müşaviri (naziri) təyin edir.

Bununla da Yusif Peyğəmbər Misiri aclıqdan qorumağa nail olur.

ii. Yaşam-dövrü istehlak modeli

Yusif surəsinin 42-48-ciu ayətləri həömçinin yaşam-dövrü istehlak modelini izah edir.

Həmin model iqtisadçıların zaman, səy və pulun (kapital kimi) dövrlərarası bölgüsü barədə düşüncələrinin standart yoludur.

Əbdül Qafar İsmailin və Norazia Çi Ərşadın tədqiqat işindən