A370.2

 Continuation:

According to this concept, as well as Nasreddin Tusi as its supporter, the reason for the existence of the surrounding world, nature and thinking, all other beings, is the necessary being. This is called necessity. The necessary being is the initial beginning, and its creator and influencer do not exist.

As a result of the creation of all other beings by this necessary being, a possible being emerges. Thus, the formation of a necessary being is in itself.

Source used:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A370.1

 Ardı:

Həmin konsepsiyaya, o cümlədən onun tərəfdarı kimi Nəsirəddin Tusiyə görə ətraf aləmin, təbiət və təfəkkürün, bütün digər varlıqların, mövcud olmasının səbəbi məhz zəruri varlıqdır. Bu, vacibəl-vücud adlanır. Zəruri varlıq ilkin başlanğıcdır və onun yaradıcısı və təsiredicisi mövcud deyildir.

Bu zəruri varlıq tərəfindən bütün sonrakı digər varlıqların yaradılması nəticəsində isə mümkün varlıq ortaya çıxır.  Beləliklə, zəruri varlığın formalaşması özündəndir.

İstifadə olunmuş mənbə:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A369.2

 Continuation:

As is well known, peripatetic thinkers, who played an important role in both Eastern and Western philosophical worlds, supported the metaphysics of the ancient Greek philosopher Aristotle. Nasreddin Tusi's views are also considered to belong to this philosophical worldview.

According to the philosopher, the whole universe is divided into two parts:

- the existence of which is necessary;

- the existence of which is possible.

Source used:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A369.1

 Ardı:

Məlum olduu kimi, həm Şərq, həm də Qərb fəlsəfə dünyasında mühüm yer tutan peripatetik mütəfəkkirlər qədim yunan filosofu Aristotel metafizikasına dəstək vermişlər. Nəsirəddin Tusinin də baxışları bu fəlsəfi dünyagörüşünə aid hesab olunur. 

Filosofa görə, bütün mövcudiyyət aləmi iki hissəyə bölünür: 

- varlığı zəruri olan;

- varlığı mümkün olan.

İstifadə olunmuş mənbə:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A368.2

 Continuation:

Tusi's views on the existence of matter differed from those of a number of philosophers of the time. He rejected the idea that matter would disappear with the destruction of its existence.

We see that Nasreddin Tusi's thoughts on existence resonate with the ideas of Farabi, Ibn Sina and Bahmanyar. Most of the schools of philosophy of that period were based on the ancient worldview developed by Aristotle and Plato.

Source used:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A368.1

 Ardı:

Maddənin varlığına dair Tusinin yanaşmaları dövrün bir sıra filosoflarının baxışlarından fərqlənirdi. O, maddənin varlığının məhvi ilə onun maddiliyinin yox olması ideyasını inkar edirdi.

Nəsrəddin Tusinin varlıq barəsində düşüncələrinin Farabinin, İbn Sinanın, Bəhmənyarın ideyaları ilə səsləşdiyini görürük. Həmin dövrün fəlsəfə məktəblərinin əksəriyyəti Aristotel və Platon tərəfindən meydana gələn antik dünyagörüşünə əsaslanmışdır.

İstifadə olunmuş mənbə:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A367.2

 Continuation:

Nasreddin Tusi also explained the basis of existence with four elements, referring to the ancient philosophical views formed mainly from the worldview of Eastern schools:

- fire;

- water;

- soil;

- and the air.

According to the philosopher, matter never disappears, it simply changes from one form to another.

Source used:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A367.1

 Ardı:

Əsasən Şərq məktəblərinin dünyagörüşündən formalaşan qədim fəlsəfə baxışlarına istinad edərək Nəsirəddin Tusi də varlığın təməlini dörd ünsürlə izah edirdi:

- od;

- su;

- torpaq;

- və hava.

Filosofa görə maddə heç zaman itmir, sadəcə olaraq bir formadan digər formaya dönüşür.

İstifadə olunmuş mənbə:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A366.2

 Continuation:

Nasreddin Tusi, who has a multifaceted creativity, encyclopedic intellect and deep thinking ability, not only made great contributions to Eastern philosophy, but also passed a scientific path that left an important mark on the history of world philosophy as a whole.

Due to the fact that he is the author of world-famous works in various fields of science, those who study the scientific heritage of Nasreddin Tusi now represent completely different fields of science.

Source used:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A366.1

 Ardı:

Çoxşaxəli yaradıcılığa, ensiklopedik zəkaya, dərin mütəfəkkirlik qabiliyyətinə sahib olan Nəsrəddin Tusi nəinki yalnız Şərq fəlsəfəsinə böyük töhfələrini vermiş, bütövlükdə dünya fəlsəfə tarixində mühüm iz buraxan elm yolu keçmışdir. 

Müxtəlif elm sahələrində dünya şöhrəti qazanmış əsərlərin müəllifi olmasına görədir ki, indi Nəsrəddin Tusinin elmi irsini tədqiq edənlər tamamilə fərqli elm sahələrini təmsil edirlər.

İstifadə olunmuş mənbə:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A365.2

 Continuation:

Nasreddin Tusi, who was engaged in various fields of science, left his mark on history as a genius thinker with a broad philosophical worldview and encyclopedic knowledge.

Karl Brockelmann, a German orientalist, studied Tusi's scientific heritage in depth. According to the researcher, Tusi had scientific achievements in philosophy, jurisprudence, theology, mathematics, medicine, mineralogy, astronomy, and even music.

Source used:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A365.1

 Ardı:

Elmin müxtəlif sahələrilə məşğul olan Nəsirəddin Tusi geniş fəlsəfi dünya görüşünə sahib olmaqla ensikolpedik məlumatlılıq qabiliyyətinə malik olmuş dahi mütəfəkkir kimi tarixdə iz qoymuşdur. 

Alman şərqşünas tədqiqatçısı Karl Brokkelman Tusinin elmi irsini dərindən öyrənmişdir. Tədqiqatçıya görə Tusi fəlsəfə, fiqh, kəlam, riyaziyyat, təbabət, minerologiya, astronomiya, hətta musiqi sahəsində elmi yaradıcılıqlara malik olmuşdur.

İstifadə olunmuş mənbə:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A364.2

 Continuation:

Nasreddin Tusi, one of the leading figures of his time, is named after a number of world-famous philosophers. This great thinker is considered one of the creators of the history of human cognition.

Medieval philosophy, which emerged with the level of creative development of the East, played an important role in the worldview and understanding of many peoples.

Although a number of Western philosophers have sometimes taken a cold view of Eastern philosophy, the work of Arabic-speaking philosophers in the Middle Ages did not stop.

Source used:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A364.1

 Ardı:

Dövrünün ən öncül simalarından biri olan Nəsrəddin Tusinin adı bir sıra dünyaca məşhur filosofların adı ilə birgə çəkilir. Bu böyük mütəfəkkir bəşəri idrak tarixinin yaradıcılarından biri hesab olunur.

Şərqin yaradıcı inkişaf səviyyəsilə meydana gələn orta əsr fəlsəfəsi çox sayda xalqların dünyagörüşündə, idrakında mühüm rol oynamışdır. 

Bir sıra Qərb fəlsəfə tarixçiləri tərəfindən Şərq fəlsəfəsinə qarşı bəzən soyuq münasıbət göstərilsə də orta əsrlərdə ərəbdilli filosofların yaradıcılığı öz inkişafından qalmamışdır.

İstifadə olunmuş mənbə:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A363.2

 Philosophical views of Nasreddin Tusi

Khaja Nasreddin Abujafar Muhammad ibn Muhammad ibn Hasan Tusi (1201-1274), as a man of deep intellect, a prominent scientist and thinker, a statesman of the time, was one of the great philosophers in the history of world philosophy.

Nasreddin Tusi has left a great mark in the history of cognition, the study of the world around him, in the field of philosophy.

The rich and original metaphysical ideas of the great philosopher attracted the attention of philosophers all over the world.

Source used:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A363.1

 Nəsirəddin Tusinin fəlsəfi baxışları 

Dərin zəka sahibi, görkəmli alim və mütəfəkkir, dövrün dövlət xadimi Xacə Nəsirəddin Əbucəfər Məhəmməd ibn Məhəmməd ibn Həsən Tusi (1201-1274) dünya fəlsəfə tarixinin dahi filosoflarından biri olmuşdur.

Nəsirəddin Tusi idrak tarixində, ətraf aləmin öyrənilməsi, fəlsəfə elmi sahəsində möhtəşəm iz qoymuşdur. 

Böyük filosofun zəngin və orijinal metafizik ideyaları bütün dünya fəlsəfə tədqiqatçılarının diqqətini cəlb etmişdir.

İstifadə olunmuş mənbə:

http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2019/mart/01.htm

A362.2

 Continuation:

Well-known philosopher Kant's views on art can be summarized as follows:

- the spectator or the reader understands the specific problems of the time that the art work focused;

- however, his enjoyment of the work is not limited to this point;

- because the artistic fantasy of a real work of art has a wider scope than that specific purpose.

Source used:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant

A362.1

 Ardı:

Tanınmış filosof Kantın incəsənət barədə baxışlarını ümumiləşdirib qeyd etmək olar ki:

- tamaşaçı və ya oxucu bədii əsərin zamanın hansı konkret problemantikasına yönəldiyini anlayır;

- lakin, onun əsərdən aldığı həzz duyğusu təkcə bu məqamla məhdudlaşmır;

- çünki, həqiqi sənət əsərinin bədii fantaziyası həmin konkret məqsəddən də daha geniş əhatəyə malikdir.

İstifadə olunmuş mənbə:

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mmanuel_Kant