DETERMINANTS OF RATIONAL ECONOMIC BEHAVIOUR (REB) – extension (2)

f (REB) = d (maxsb, bpch, mins, minsh)

 

Aghanemat Aghayev

RASİONAL İQTİSADİ DAVRANIŞIN (REB) DETERMİNANTLARI – ardı (2)

f (REB) = d (maxsb, bpch, mins, minsh)

 

Ağanemət Ağayev

DETERMINANTS OF RATIONAL ECONOMIC BEHAVIOUR (REB) – extension (1)

 f (REB) = d (maxsb, bpch, mins, minsh)

Note: For some details had been used the materials from the  article of  “Sustainable growth and ecological problems” (S.Huseynov)

Aghanemat Aghayev

RASİONAL İQTİSADİ DAVRANIŞIN (REB) DETERMİNANTLARI – ardı (1)

 

f (REB) = d (maxsb, bpch, mins, minsh)

 

Qeyd: Bəzi detallarla bağlı S.Hüseynovun “Davamlı inkişaf və ekoloji problemlər” mövzusunda məqaləsinə istinad olunmuşdur.

Ağanemət Ağayev

RASİONAL İQTİSADİ DAVRANIŞIN (REB) DETERMİNANTLARI

 

f (REB) = d (maxsb, bpch, mins, minsh)

 

Ağanemət Ağayev

DETERMINANTS OF RATIONAL ECONOMIC BEHAVIOUR (REB)

 

 f (REB) = d (maxsb, bpch, mins, minsh)

 

Aghanemat Aghayev

“İQTİSADİYYAT”A VERİLƏN TƏRİFLƏR – MÜQAYİSƏLİ TƏHLİL

 

	Tərifin əhatə dairəsi	Fəlsəfi əhatə dərəcəsi
“Wikipedia”-dan: “İqtisadiyyat əmək, kapital və torpaq resurslarından, eyni zamanda əmtəələrin və xidmətlərin istehsalı, mübadiləsi, bölgüsü və istehlakında sosial cəhətdən iştirak edən iqtisadi agentlərdən ibarət olan  ölkənin və ya başqa bir ərazinin iqtisadi sistemini ifadə edir.”	Əhatə dairəsi genişdir. Belə ki, Kobb-Duqlas funksiyasının parametrləri daxil edilmişdir. Eyni zamanda iqtisadi axınlar barəsində vacib, lakin qısa  qeyd edilir.	Bu tərif yalnız iqtisadi sistemin ümumi xəritəsini təsvir edir.
“Oxford Lüğəti”ndən “Ölkənin və ya regionun əmtəə və xidmətlərin istehsalı və istehlakı, həmçinin pul təklifi baxımından quruluşu yaxud, sərəncamda olan resursların ehtiyatlı idarə olunması.”	Birinci hissəsnin əhatə dairəsi dardır. Belə ki, əmtəə və xidmətlərin, həmçinin pulun dövriyyəsi barədə səthi qeyd edilir.	Tərifin birinci hissəsi iqtisadi sistemin xəritəsini səthi təsvir edir, lakin ikinci hissədə iqtisadi davranışa fəlsəfi tərəfədən yanaşılır.
“Böyük Britaniyanın Milli Statsitika İdarəsi”ndən “İqtisadiyyata istehsalçılardan istehlakçılara əmtəələrin və xidmətlərin dövri axınları, həmçinin əməyin və kapitalın istehsal proseslərinə  müvfaiq axınları kimi baxıla bilər. Buna bərabər şəkildə göstərilən xidmətlər qarşılğında pul dövriyyəsi yer alır.”	Bu tərif yalnız birbaşa şəkildə dövri axınlar modelini izah edir.	Məhz buna görə, bu tərif yalnız dövri axınlar aspektindən iqtisadi sistemin xəritəsini təsvir edir. Burada fəlsəfi yanaşma mövcud deyildir.

 

Ağanemət Ağayev

DEFINITIONS OF “THE ECONOMY” – COMPARATIVE ANALYSE

	The scope of the definition	The philosophical coverage
By “Wikipedia” “An economy consists of the economic system of a country or other area, the labour, capital and land resources, and the economic agents that socially participate in the production, exchange, distribution, and consumption of goods and services of that area.”	The scope is broad, that, the parameters of the Cobb–Douglas function exists and does important, but partly notes about economic flows.	This definition only describes the mapping of economic system in general.
By “Oxford Dictionary” “The state of a country or region in terms of the production and consumption of goods and services and the supply of money or the careful management of available resource”	The scope of the first part is narrow, that does brief note about flows of goods/services and money.	The first part of the definition poorly describes the mapping of economic system, but the second part approaches from the philosophical side to economic behaviors.
By “UK Office for National Statistics” “The economy can be viewed as the circular flow of goods and services from producers to consumers, and the corresponding flow of labour and capital into the production process. Equivalent to this is a flow of money for the services provided.”	The definition directly explains the circular flow model only.	That’s why the definition only describes the mapping of economic system from the circular flows. Philosophical approaches don’t exist.

Aghanemat Aghayev

“İQTİSADİYYAT”A VERİLƏN TƏRİFLƏR

 

“İqtisadiyyat”ın müxtəlif tərifləri mövcuddur.

Əlbəttə, bizim “iqtisadiyyat” anlayışını müəyyən etməyimiz, ona tərif verməyimiz şəxsi və mədəni yanaşmamızdan, baxışımızdan asılı ola bilər. Dar mənada bu, resursların idarə olunması kimi, daha geniş anlamda isə coğrafi və ya siyasi regionun iqtisadi həyatının bütün strukturlarını, sahələrini ehtiva etməklə müəyyən oluna bilər.

 

 “İqtisadiyyat”a verilən 3 tərif

  

 “WIKIPEDIA” tərəfindən verilən tərif:

İqtisadiyyat əmək, kapital və torpaq resurslarından, eyni zamanda əmtəələrin və xidmətlərin istehsalı, mübadiləsi, bölgüsü və istehlakında sosial cəhətdən iştirak edən iqtisadi agentlərdən ibarət olan  ölkənin və ya başqa bir ərazinin iqtisadi sistemini ifadə edir.

 

 “OXFORD LÜĞƏTİ” tərəfindən verilən tərif:

1.    Ölkənin və ya regionun əmtəə və xidmətlərin istehsalı və istehlakı, həmçinin pul təklifi baxımından quruluşu

yaxud,

2.    Sərəncamda olan resursların ehtiyatlı idarə olunması

 

“Böyük Britaniyanın Milli Statsitika İdarəsi” tərəfindən verilən tərif:

İqtisadiyyata istehsalçılardan istehlakçılara əmtəələrin və xidmətlərin dövri axınları, həmçinin əməyin və kapitalın istehsal proseslərinə  müvfaiq axınları kimi baxıla bilər. Buna bərabər şəkildə göstərilən xidmətlər qarşılğında pul dövriyyəsi yer alır.

DEFINITIONS OF “THE ECONOMY”

 

There are different definitions of  “The economy”.

Of course, how we define the economy may depend on our own individual or cultural perspective. It can be viewed as narrowly as the management of resources or more broadly to include the all the structures of the economic life of a geographical or political region.

3 definitions of “The economy”

 

Definition by “WIKIPEDIA”

An economy consists of the economic system of a country or other area, the labour, capital and land resources, and the economic agents that socially participate in the production, exchange, distribution, and consumption of goods and services of that area.

 

Definitions by “OXFORD DICTIONARY”

 

1.    The state of a country or region in terms of the production and consumption of goods and services and the supply of money

or

2.    The careful management of available resource

 

Definition by “UK OFFICE FOR NATIONAL STATISTICS”

The economy can be viewed as the circular flow of goods and services from producers to consumers, and the corresponding flow of labour and capital into the production process. Equivalent to this is a flow of money for the services provided.

PARADOXES IN ECONOMIC THEORY

VEBLEN’S PARADOX

 

For the theory that comes by name American sociologist T.Veblen, the main law in economy doesn’t work always: so, decrease of the price of some goods (Veblen goods) don’t lead to demand increase for that goods and contrary, increase of the price of some goods don’t lead to demand decrease for that goods.

For the Veblen’s idea, in some situations it effects by contrary side. When the price of some goods falls, consumers doubt about quality of that. By this way, the decrease of price leads to decrease of demand for those goods.

In the other hand, because of some social groups prefer buying and consuming of expensive, luxury goods as image showing, the increase of prices leads to increase of demand of that kind of goods.

Sometimes, the last paradox names by snob effect. Snob – is the person that blindly tries to imitate tastes and minces of aristocratic society and has got meanness view to all others.

Aghanemat Aghayev

İQTİSADİ NƏZƏRİYYƏDƏ PARADOKSLAR

 

VEBLEN PARADOKSU

 

Amerikan sosioloqu və iqtisadçısı T.Veblenin adı ilə bağlı olan bu nəzəriyyəyə görə heç də həmişə iqtisadiyyatda hamı tərəfindən birmənalı şəkildə qəbul olunan əmtəənin qiymətinin azalması ilə ona olan tələbin səviyyəsinin artması və ya əksinə qiymətin artması ona olan tələbin səviyyəsinin aşağı düşməsi qanunu özünü doğrultmur.

Veblenə görə bir sıra hallarda bu effekt əks istiqamətdə təsir göstərir. Bu, o halda baş verir ki, əmtəənin qiyməti aşağı düşdükdə alıcılarda onun keyfiyyətinin aşağı düşməsi etimalı baş qaldırır. Beləliklə, qiymətin düşməsi tələbin artması ilə deyil, düşməsi ilə müşahidə olunur.

Başqa bir halda isə bu nəzəriyyənin tərəfdarlarına görə daha bahalı mallar almaq, istehlak etmək nüfuz göstəricisi kimi qiymətləndirilən cəmiyyətlərdə, dairələrdə əmtəələrin qiymətlərinin bahalaşması ona olan tələbatın azalması deyil artması effektini yaradır.

Sonuncu paradoks bəzən snob effekti də adlandırılır. Snob aristokrat cəmiyyətinin zövq və ədalarını kor-koranə təqlid etməyə çalışan və digər hər şeyə xor baxan adama deyilir.

Ağanemət Ağayev

PARADOXES IN ECONOMIC THEORY

GIFFEN’S PARADOX

For the observations of the famous British statistic of XIX century Robert Giffen who was dealing with studying of Iceland people’s consumption structures, the sharp rising of the price of bread didn’t lead to decline of the demand for bread, but contrary, led to increase for demand of it.

The reason of that was: increase of food prices led to simplify of food ration of the people with low income level – preference of cheaper foods with high calorie – bread. So, it led to increase of demand for bread. 

Aghanemat Aghayev

İQTİSADİ NƏZƏRİYYƏDƏ PARADOKSLAR

 

QİFFEN PARADOKSU

 

İslandiya əhalisinin istehlak strukturunun öyrənilməsi ilə məşğul olan XIX əsr Britaniya statistiki Robert Qiffenin müşahidələrinə görə çörəyin qiymətinin ciddi şəkildə artması ona olan tələbin azalması ilə deyil, əksinə kəskin artması ilə müşahidə olunmuşdur.

Bunun səbəbi ondan ibarət olmuşdur ki, ərzaq məhsullarının qiymətinin artması aşağı gəlirli əhali tərəfindən qida rasionunun sadələşdirilərək nisbətən daha ucuz və daha çox kalorili ərzağa – çörəyə üstunluk verməsi ilə nəticələnmişdir. Bu isə çörəyə olan tələbatın artmasına gətirib çıxarmışdır. 

Ağanemət Ağayev

PARADOXES IN ECONOMIC THEORY

PARADOX OF VALUE

The paradoxical theory by the Scottish economist, the founder of classical economics Adam Smith (5 June 1723 – 17 July 1790) shows that, although water is on the whole more useful, in terms of survival, than diamonds, diamonds command a higher price in the market.

This idea has explained that, unlike from the aggregate supply of diamond the aggregate supply of water is higher.

For the A.Smith, the consumption efficiency of the product isn’t the main factor that creates the market value of that product. As a main factor it depends on aggregate supply level against current demand level.

Aghanemat Aghayev

İQTİSADİ NƏZƏRİYYƏDƏ PARADOKSLAR

 

DƏYƏR PARADOKSU

Şotland iqtisadçısı, klassik iqtisadi nəzəriyyənin banisi Adam Smit (5 iyun 1723 – 17 iyul 1790) tərəfindən göstərilən paradoksal nəzəriyyəyə görə insanın həyatı üçün son dərəcə böyük əhəmiyyət, səmərə kəsb edən suyun dəyəri aşağı, insan üçün cüzi, nəzərə alınmaz səviyyədə əhəmiyyətə malik almazın dəyəri isə qat-qat yüksəkdir.

Bu onunla izah olunur ki, suyun məcmu təklifi yüksək, almazın isə məcmu təklifi qat-qat aşağıdır.

A.Smitə görə məhsulun bazar dəyərini formalaşdıran başlıca amil onun istehlakının əhəmiyyətlilik səviyyəsi deyil, bilavasitə mövcud tələbat qarşılığında məcmu təklifin səviyyəsidir.

Ağanemət Ağayev

PARADOXES IN ECONOMIC THEORY

PARADOX BELLE

 

From the approach by French theorist J.Belle the capital account from the one side represents the firm’s own funds, from the other side represents the account for creditor debts of firm to owners (proprietors).

Many times some very famous theorists like L.Lomberg, J.Kursel-Senel criticized the ideas about this paradox. The opponents tried to explain that, the firms aren’t indebted to owners, but the owners are indebted to firms. From their point of view, only unilaterally the owner is responsible for liabilities of the firm.

In spite of this approaches, there are many theorists hold same views with Belle about the paradoxical idea.

Aghanemat Aghayev

İQTİSADİ NƏZƏRİYYƏDƏ PARADOKSLAR

 

BELLE PARADOKSU

Fransalı nəzəriyyəçi J.Bellenin yanaşmasına görə kapital hesabı bir tərəfdən müəssisənin şəxsi vəsaitlərini əks etdirir, digər tərəfdən isə müəssisənin müəssisə sahibkarlarına (mülkiyətçilərinə) kredit borcunun hesabı kimi çıxış edir.

L.Lomberq, J.Kursel-Senel kimi bir çox tanınmış nəzəriyyəçilər bu paradoksallığı qeyd edən ideyanı dəfələrlə mənfi tənqid etmişlər. Opponentlər müəssisənin mülkiyyətçiyə deyil, mülkiyyətçinin müəssisəyə borclu olduğunu izah etməyə çalışmışlar. Onların fikrincə yalnız birtərəfli şəkildə mülkiyyətçi müəssisənin öhdəliklərinin icrasına cavabdehlik daşıyır.

Buna baxmayaraq, Bellenin bu paradoksallıqla bağlı ideyalarına həmfikir olan nəzəriyəçilər də az olmamışdır.

Ağanemət Ağayev

 

ATTITUDE TO LIVING SATISFACTION OF THE PERSON BY OPPOSITE SIDE

 

 

Aghanemat Aghayev