İstehlakçı davranışının nəzəriyyəsi (21)

Fəhim Xana görə, istehlakın İslam modeli “ehtiyac” məfhumunun başlıca iqtisadi məfhum olan “tələbat” ilə müqayisəsinə əsaslanmalıdır.

Hər ikisi – “ehtiyac” və “tələbat” istehlak davranışını müəyyən etmək üçün istifadə olunan vasitələrdir, lakin birincisi bu xüsusda daha paraktikdir.

Ona görə ki, ikincisi subyektivdir.

Tələbatın təmin olunması mürəkkəb fenomendir, çünki hər bir fərd özünün ehtiyacını ödəməklə müqayisədə müxtəlif tələbata malik ola bilər.

Faydalılığın ənənəvi nəzəriyyəsi İslami anlayış olan maslahah ilə əvəz olunur.

Bu, əmtəə və ya xidmətin əmlak mahiyyəti kimi müəyyən olunur və insan həyatının bazis elementi və məqsədini ifadə edir.

 (Fəhim Xan, 1992: 12)

Faydalılıq konsepsiyasının əvəzinə şəriətdə təqdim olunan “maslahah” fenomeninin məqsədi insanın bu dünyada mövcudiyyətinin beş bazis elementini qorumaq və inkişaf etdirməkdir. 

Bunlar: yaşam, əmlak, iman, idrak və nəsillilikdir.

ardı olacaq...

Mənbə: Malayziya İslam Elmləri Universiteti