İslamda iqtisadi sistem (17)

Ardı

İslam hüququna dair kitablarda kollektiv mülkiyyətin üstünlükləri barədə çoxlu sayda nümumələrdən bəhs olunur.

(c). Dövlət Mülkiyyəti

Müəllif yazır ki:

Dövlət mülkiyyəti başqa mülkiyyət növlərindən təkcə gəlir mənbəyi baxımından deyil, həmçinin istismar və xərc sahəsinə görə fərqlənir.

Bu iqtisadi sektor, məsələn, ölü torpaq kimi xüsusi gəlir mənbəyinə malikdir.

Aşağıdakı Quran ayəsi buna sübutdur:

"Səndən qənimətlər haqqında soruşarlar. De: “Qənimətlər Allahın və Peyğəmbərinindir (onun bölünməsi Allaha və Peyğəmbərinə aiddir)."

Qurani-Şərif, 8:1

Burada Peyğəmbər İslam dövlətinin nümayəndəsi kimi qeyd olunur.

Həmin yollarla bu sərvət çoxluğun istifadəsinə verilir.

Yoxsul insanların işləməsinə kömək etməyin əsas yollarından biri kiçik kapital vəsaitləri təklif etmək, yaxud onların məşğulluğu üçün fabriklər inşa etməkdir.

Əbdül Hüseyn Məhəmmədin tədqiqat işindən istifadə olunmuşdur

Economic system in Islam (17)

Continuation

There are many other examples of income to the collective possession, which can be consulted in the Islamic legislation books.

(c). State's Possession

Author writes that:

State's possession differs from other kinds of possession not only in the sources of income but in utilization and fields of expenditure also.

There are specific sources of income to this economic sector, like the so-called (Dead land).

The evidence of this in the Qur'an is the following verse:

"They ask you concerning "Anfal" (accessions) say "Anfal" is at the disposal of God and the Apostle."

Qur'an, 8:1

The Prophet is mentioned here as a representative of the Islamic Government.

The ways in which this wealth is used are many.

One of the basic channels is helping poor people to work, by offering small capital or building a factory for their employment.

Used from paper of Abdul Husain Muhammad

İslamda iqtisadi sistem (16)

Ardı

Müəllif yazır ki:

Müqəddəs Peyğəmbər buyurmuşdur: “Könüllü şəkildə təklif etməsi istisna olmaqla Müsəlmanın mülkünə sahib olmaq onun qardaşı üçün də qanunsuzdur. ”

(b). Kollektiv Mülkiyyət

Bu bölmə maliyyə vəziyyətlərindən asılı olmayaraq İslam dövlətinin bütün insanlarına məxsus olan milli sərvəti ehtiva edir.

Sərvətin bu hissəsi məktəblərin, xəstəxanaların tikintisi və s. üçün sərf olunur, istifadə edilir.

Bu sektorun mənbələri və ya gəlirləri məxsusidir və burada bəhs olunmuşdur.

Məsələn, təbii olaraq məhsuldar torpaqlar (Xərac torpaqları kimi də adlandırılır) bu mənbələrdəndir.

Müqəddəs Peyğəmbər buyurmuşdur:

"İnsanlar üç şeyi paylaşırlar: odu, suyu və otu."

İslam tarixi boyunca bütün Müsəlman mütəfəkkirlər təbii resursların kollektiv mülkiyyətin tərkibi olması ideyasını qəbul etmişlər.

Əbdül Hüseyn Məhəmmədin tədqiqat işindən istifadə olunmuşdur

Economic system in Islam (16)

Continuation

Author writes that:

The Prophet (p.b.u.h.a.h.f.) said: "The possession of a Muslim is illegal to his brother except which he willingly offers to him."

(b). Collective Possession

This field covers the national wealth which belongs to all people of the Islamic State, irrespective of their financial status.

The bulk of the wealth is expended and utilized in building schools, hospitals, etc.

The sources or incomes of this sector of economy are specific and noted.

For example, the so-called (Kharaj land) is one source which is a land naturally productive.

Prophet Muhammad (p.b.u.h.a.h.f.) said:

"People are to share three things, fire, water, and grass."

All Muslim thinkers throughout the Islamic history accepted the generalization of this statement to include all natural resources to be under collective ownership.

Used from paper of Abdul Husain Muhammad

İslamda iqtisadi sistem (15)

Ardı

Müəllif yazır:

Lakin, Sosialistlər sözügedən sahədə çətinliklərlə üzləşmiş oldular və özəl mülkiyyəti tanımaq məcburiyyətində qaldılar.

Bu yanaşma onların iqtisadi problemləri üçün müvəqqəti həll yoluna çevrildi.

Bu, belə arqumetləşdirilirdi ki, çətinliklər aradan qalxandan sonra özəl sektorlar yenidən milliləşdirilir.

İslam üç növ mülkiyyəti tanıyır:

(a)        Özəl mülkiyyət

Müəllif Qurani-Şəriflə davam edir:

"Ey iman gətirənlər! Qarşılıqlı razılıqla edilən alış-veriş müstəsna olmaqla, bir-birinizin mallarını haqsız bəhanələrlə (haqsız yerə) yeməyin və özünüzü öldürməyin! Həqiqətən, Allah sizə qarşı mərhəmətlidir! "

Qurani-Şərif, 4:29

Sonra o, Qurani-Şərifdən digər bir surəni qeyd edir:

"Yox, əgər tövbə etsəniz, sərmayəniz (mayanız) sizindir. Beləliklə, nə siz zülm edərsiniz, nə də sizə zülm olunar! "

Qurani-Şərif, 2:279

Əbdül Hüseyn Məhəmmədin tədqiqat işindən istifadə olunmuşdur

Economic system in Islam (15)

Continuation

Author writes:

But the Socialists were confronted in the field of application with difficulties and were forced to recognize private possession.

That attitude was a temporary cure for their economic problems.

It is argued that when the difficulties have gone, then the private sectors are re-nationalized again.

Islam recognizes three kinds of possessions:

(a)        Private Possession

The author continues with Quran:

"O ye who believe! Eat not your property among yourselves in vanities: but let there be amongst you traffic and trade by mutual good will."

Quran, 4:29

Then he notes another surah from Quran:

"But if ye turn back, ye shall have your capital sums: deal not unjustly and ye shall not be dealt with unjustly?"

Quran, 2:279

Used from paper of Abdul Husain Muhammad

İslamda iqtisadi sistem (14)

Ardı

Müəllif davam edir ki:

Bu məqamları yekunlaşdırandan sonra, indi iqtisadi sistemləri ətraflı şəkildə müzakirə etməyin sırasıdır.

İslam iqtisadi sistemi aşağıda qeyd olunan üç bünövrəyə əsaslanır:

MÜLKİYYƏTİN ÜÇLÜ TƏBİƏTİ

Kapitalizm özəl mülkiyyətə ictimai istəkləri və tələbatları könüllü şəkildə təmin edən bazis ehtiyac kimi yanaşır və hesab edir ki, bunların arasında münaqişə mövcud deyildir.

Kapitalistlər milliləşməni milliləşmiş iqtisadiyyatın müvəqqəti böhranları üçün müstəsna vasitə hesab edirlər.

Bu, belə arqumentləşdirilir ki, iqtisadi sistemin milliləşmiş sektorları həmin böhranlar aradan gedəndən sonra de-milliləşdirilə (özəlləşdirilə) bilər.

Digər tərəfdən isə sosializm kollektiv mülkiyyətçiliyi özünün iqtisadi sistemi üçün fundamental konsepsiya hesab edir.

Sosializmə görə özəl kapitallar mütləq milliləşməlidir.

 Əbdül Hüseyn Məhəmmədin tədqiqat işindən istifadə olunmuşdur

Economic system in Islam (14)

Continuation

The author continues that:

After finishing from these notes, it is time to discuss the economic systems in detail.

The Islamic economic system is based on the following three foundations:

THE TRIPLE NATURE OF POSSESSION

Capitalism views private possession as a basic need which voluntarily fulfils the community's desires and requirements rather than being in conflict with it.

Capitalists consider Nationalization as exceptional cases of remedies for temporary crisis of the Nationalized economy.

It argued that nationalized sectors of economy can be de-nationalized after that crisis has disappeared.

Socialism, on the other hand, claim collective ownership as the fundamental concept in its economic system.

Private capitals must be nationalized according to Socialism.

 Used from paper of Abdul Husain Muhammad

İslamda iqtisadi sistem (13)

Ardı

Müəllif Qurani-Şərifə müraciət edərək davam edir:

 “Allah sizə Kitabı (Quranı) müfəssəl surətdə nazil etdiyi halda, mən (haqq ilə batili ayırd etmək üçün) Ondan başqasınımı özümə hakim istəməliyəm?!

Kitab verilmiş şəxslər Quranın sənin Rəbbindən haqq olaraq nazil edildiyini bilirlər.

Sən şübhəyə düşənlərdən olma!”

Qurani-Şərif, 6:114

Sonra Qurani-Şərifin digər surəsini qeyd edir:

 “O halda onların arasında Allahın nazil etdiyi Kitabla hökm et.

Onların nəfslərinin istədiyinə uyma.

Allahın sənə nazil etdiyinin (hökmlərin) bir qismindən səni tovlayıb yayındıra biləcəklərindən ehtiyat edib özünü onlardan gözlə.

Əgər onlar (bu hökmlərdən) üz döndərsələr, bil ki, Allah onları bəzi günahlarına görə müsibətə düçar etmək istəyir.

Doğrudan da, insanların çoxu (Allahın itaətindən çıxmış) fasiqlərdir!”

Qurani-Şərif, 5:49

Əbdül Hüseyn Məhəmmədin tədqiqat işindən istifadə olunmuşdur

Economic system in Islam (13)

Continuation

The author continues with Quran:

"Shall I seek for judge other than God when it is He who hath sent down unto you the Book, explained in detail?

They know full well to whom we have given the Book that it hath been sent down from thy Lord in truth.

Never be then of those who doubt".

Quran, 6:114

Then he notes another surah from Quran:

"And this (He Commands):

Judge then between them by what God hath revealed, and follow not their vain desires, but beware of them lest they beguile thou from any of that (Teaching) which God hath sent down to thee.

And if they turned away, be sure that for some of their crimes it is God's purpose to punish them.

And truly most men are rebellious?"

Quran, 5:49

 Used from paper of Abdul Husain Muhammad

İslamda iqtisadi sistem (12)

Ardı

Müəllif qeyd edir:

Bəşəriyyət özünün şüuru və təfəkkür gücü ilə təbiətin digər elementlərindən fərqləndirilmişdir.

Onun statusunun iki növ qanunu mövcuddur.

Birinci növ ürək döyüntüsü, yaxud maraq instinkti və s. kimi onun istəyinin, iradəsinin fövqündə olan instinktiv, materialistik və psixoloji fəaliyyətləri ehtiva edir.

İkinci növ isə insanın azad iradəsinə əsaslanan fəaliyyətləri əhatə edir.

Allah insana ən mükəmməl davranış normalarını təklif etmişdir.

Bunlar, Peyğəmbərlərin vasitəsilə vəhy yolu ilə çatdırılmışdır.

Peyğəmbərlər Allahın insaniyyətə elçiləri olmağa layiq görülmüş ən kamil insanlar kimi buna İslami nöqteyi-nəzərdən yanaşmışlar. 

Onlar bu planetin tarixi ərzində minlərlə sayda olmuşlar.

Fəqət, onlardan beş nəfəri yaşamın bütün qaydalarını təlqin etməkləri səbəbindən ən ali məqama sahib olmuşdur.

O həzrətlər Nuh, İbrahim, Musa, İsa və son olaraq Mühəmməddir.

Bizə Yaradan tərəfindən Onun Peyğəmbərləri vasitəsilə insan həyatının bütün sahələrini əhatə edən təbii qanunlarla harmoniyada olmaq əmr olunmuşdur.

Əbdül Hüseyn Məhəmmədin tədqiqat işindən istifadə olunmuşdur

Economic system in Islam (12)

Continuation

The author notes:

Human being is distinguished from other parts of nature by his consciousness and power of thinking.

His status has two kinds of laws.

The first kind covers the instinctive, materialistic, and psychological activities, which are independent of his will, such as the beating of heart, or the curiosity instinct, etc.

The second kind covers those activities which are based on man's free will.

God offered man the best norms for his behaviour.

That was delivered through Prophets by revelation.

Prophets are looked at from the Islamic angle as extremely good people who are worthy of being God's messengers to humanity.

There were thousands of them throughout the history on this planet.

But five of them were the greatest, because they came with complete code of life.

They were namely, Noah, Abraham, Moses, Jesus, and lastly Muhammad.

We are ordered by the Creator through His Prophets to be in harmony with the natural laws which covers all fields of human life.

Used from paper of Abdul Husain Muhammad

İslamda iqtisadi sistem (11)

Ardı

Müəllif belə davam edir:

Prinsip siyasi cəhətdən elə bir doktrina kimi müəyyən olunmuşdur ki, bu, yaşam sisteminin yüksəlməsinə gətirib çıxarır.

Həmin doktrina:

o   kainatı və insanı;

o   kainatın mənşəyini;

o   kainatı idarə edən qanunların təbiətini;

o   insanın hədəfini və s.-ni

müəyyən edən fəlsəfədir.

Bu sistem cəmiyyətin necə olmasına, onun sferaları ilə və kənar münasibətləri ilə davranışına dair akademik baxışın təbii təşkilati formasıdır.

İslam dünyası itaət deməkdir.

İslam insanı təbiətin müəyyən olunmuş qaydalara riayət etmək üçün vəzifələnmiş bir hissəsi hesab edir.

Təbii qanunlar son səbəb adlanan Allah (Allah ərəb sözüdür) tərəfindən yaradılmışdır.

İslam təbiətə Müsəlman nəzərindən baxır.

Elektronların nüvə ətrafında hərərkəti İlahi qanunlara itaəti göstərir ki, bu anlamda hər şey Müsəlmanlığı təcəssüm edir.

Əbdül Hüseyn Məhəmmədin tədqiqat işindən istifadə olunmuşdur

Economic system in Islam (11)

Continuation

The author continues:

A principle is defined politically as a doctrine which gives rise to a system of life.

The doctrine is the philosophy which defines:

o   the universe and man;

o   the origin of universe;

o   the nature of the laws governing the universe;

o   the destination of man, etc.

The system is a natural organizational form of the doctrinal view of what the society should be like, and its dealings within its sphere and outside relations.

The word Islam means submission.

Islam considers man as a part of nature which is destined to obey certain rules.

The natural laws have been created by an ultimate cause called God (The Arabic word is Allah).

Islam views nature as Muslim.

The movement of electrons around the nucleus is obedience to a godly law, and in this sense, the election is a Muslim.

Used from paper of Abdul Husain Muhammad

İslamda iqtisadi sistem (10)

Ardı

Müəllif yazır:

Bələliklə, Müsəlman mütəfəkkirlər üçün müxtəlif problemlərin həlli yollarının Qurani-Şərifdə axtarılması daha müvafiqdir.

Əgər burada aydın və müxtəsər həll tapılmadısa, bu halda daha da məmnuniyyətə çatmaq üçün Müqəddəs Peyğəmbərin (s.ə.a.s.) səhih hədisləri incələnir.

Əgər bu da kifayət etmədisə, onda İcma və Məntiqə yekun çarə kimi müraciət olunur.

Həmin xüsusi mövzu möhkəm İslami biliklərə malik mütəxəssislərin sahəsidir.

Müəllif yazır ki:

Bunu vurğulamaq mənasızlıq kimi görünsə də qeyd edim ki, aşağıdakı təhlillər yanız müasir Müsəlman mütəfəkkirlərinin sistatlarına əsaslanır və mənim şəxsi təhlil və əsaslandırmalarıma söykənmir.

Qeyd olunması vacibdir ki, İslam prinsipləri kiçik hissələrə və parçalara bölünə bilinməyən bütöv konsepsiyalar və qanunlar toplusudur.

İslama bütövlükdə yanaşılması çox mühümdür, əks halda əldə olunan meyvələr İslam ətri və dadına uyğun olmayacaqdır.

Başqa sözlə, İslamda bəzi qanunları qəbul edib, digərlərini inkar etmək mümküm deyildir.

Əbdül Hüseyn Məhəmmədin tədqiqat işindən istifadə olunmuşdur

Economic system in Islam (10)

Continuation

The author writes:

Hence it is relevant for Muslim thinkers to seek solutions for the various problems of life, in the Qur'an.

If there was no clear cut solution, then the true sayings of the Prophet (p.b.u.h.a.h.f.) are reviewed to get more satisfaction.

If that was not enough, then Ijma` and Logic are used as a final resort.

This particular topic is the field of specialists who possess sound knowledge of Islam.

The author notes that:

It is pointless to say that the following analysis is only quotation of Modern Muslim thinkers and ideological leaders, and cannot be regarded as my own analysis or reasoning.

It is important to note that the Islamic principle is a complete set of concepts and laws which cannot be divided into small pieces or parts separately.

It is essential to deal with Islam as a whole; otherwise, the fruits would not have the Islamic flavor and taste.

In other words, it is not possible to take some Islamic laws while rejecting others.

Used from paper of Abdul Husain Muhammad

İslamda iqtisadi sistem (9)

Ardı

Müəllif yazır ki:

Bu yerdə, müsir Müsəlmanların mənəviyyatını və anlayış səviyyəsini dərk etməkdən ötrü hazırkı İslam dirçəlişinin xüsusiyyətlərinə və bu prosesin inkişafına cəld şəkildə nəzər salmaq faydalı olardı.

Qurani-Kərim İslam iqtisadi sistemini sistematik şəkildə təsvir edən elmi mətnləri ehtiva etmir.

Müasir İslam hərəkatı əsrin (XX) əvvəllərindən başlamışdır və dördüncü dekadaya kimi formal təşkilatlar çərçivəsinə malik olmamışdır.

Müsəlman mütəfəkkirlər aşağıda sadalanan mənbələrə əsaslanan ənənəvi İslam qanunvericiliyini əsas götürmüşlər:

- Allah tərəfindən Peyğımbərə (Ona və ailəsinə Allahın Salamı olsun) nazil olan Qurani-Kərim.

- Peyğəmbərin (Ona və ailəsinə Allahın Salamı olsun) söylədiklərinə əsaslanan ənənələr (Sünnə)

- İcma – bu, müəyyən məsələ barədə Qurani-Kərimdə və ya Sünnədə xüsusi qeyd mövcud olmadıqda meydana gəlir.

Bu zaman İslam tarixi ərzində İslam konsepsiyaları kimi təsdiq (qəbul) olunan konsepsiyalara istinad olunur.

- İnsanın şəxsi əsaslandırması və məntiq. Həmçinin bu da müəyyən məsələ barədə Qurani-Kərimdə və ya Sünnədə xüsusi qeyd mövcud olmadıqda meydana gəlir.

Əbdül Hüseyn Məhəmmədin tədqiqat işindən istifadə olunmuşdur

Economic system in Islam (9)

Continuation

The author writes that:

Here it is advantageous to pass quickly over the recent Islamic revivals and its development in order to have a proper grasp of the understanding and mentality of today's Muslims.

The Qur'an is not considered as a scientific text to provide a systematic description of the economic system in Islam.

The modern Islamic Movement started at the beginning of the present century and did not take the shape of formal organizations till the fourth decade.

Muslim thinkers pursued the traditional manner of Islamic legislation which depends on the following sources:

- Qur'an- which is God's revelation to the Prophet (peace be upon him and his family).

- Tradition - which is the sayings of the Prophet (peace be upon him and his family).

- Ijma - this comes when there is no specific mention in Qur'an or Tradition about a particular case.

It specially refers to concepts which have been accepted throughout the Islamic history as Islamic concepts.

- Human reasoning or logic - this again comes when there is no specific mention in Qur'an and Tradition.

Used from paper of Abdul Husain Muhammad